[{"data":1,"prerenderedAt":28},["ShallowReactive",2],{"metaeast_zhouyigaodaoyd_vn-gaodaoyiduan-13":3},{"slug":4,"archived":5,"date_created":6,"date_updated":7,"title":8,"seotitle":9,"seodescription":10,"htmlcode":11,"number":12,"content":13,"title1":14,"content1":15,"title2":16,"content2":17,"title3":18,"content3":19,"title4":20,"content4":21,"title5":22,"content5":23,"title6":24,"content6":25,"title7":26,"content7":26,"seo_keywords":27,"og_title":8,"og_description":10},"gaodaoyiduan-13",false,"2026-08-11T01:18:20.762Z","2026-07-04T14:35:12.000Z","Thiên Hỏa Đồng Nhân: Đồng Nhân ở nơi đồng nội thì hanh thông. Lợi cho việc vượt sông lớn; lợi cho sự chính trinh của người quân tử.","Takashima Ekidan, quẻ thứ 13, Thiên Hỏa Đồng Nhân — nguyên văn quái từ và giải quẻ — Thư viện Huyền học Phương Đông","Takashima Ekidan, giải quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân, quẻ thứ 13: Quái từ “Đồng Nhân: đồng lòng với người ở nơi đồng hoang, hanh thông. Lợi vượt sông lớn, lợi cho sự chính bền của bậc quân tử”, kèm giải thích chi tiết lời đoán và các trường hợp thực chiêm.","䷌",13,"13　Thiên Hỏa Đồng Nhân \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Quẻ Đồng Nhân có Ly ở dưới và Càn ở trên, hợp lại thành chữ “đồng”, biểu hiện tượng ánh sáng vươn lên đến bên trên và chiếu khắp nơi. Càn là trời, Ly là lửa; khí của trời bay lên, tính của lửa cũng bốc lên, cùng hướng với trời, nên gọi là Đồng Nhân. Xét theo thứ tự, Đồng Nhân tiếp sau Bĩ: trời đất không giao nhau là Bĩ, trên dưới đồng lòng là Đồng Nhân. Nó đối lập với Bĩ mà lại đủ sức cứu Bĩ. Vì những người cùng một đạo giao kết với nhau nên có thể cứu vãn bế tắc; đó là lý do quẻ này đứng sau quẻ Bĩ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đồng Nhân［69］: Đồng Nhân ở nơi đồng nội［70］ thì hanh thông. Lợi cho việc vượt sông lớn; lợi cho sự chính trinh của người quân tử. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đạo Đồng Nhân cốt ở chỗ rộng lớn và lâu dài, không ngăn cách, trong ngoài như một; đó gọi là đại đồng. “Đồng nội” chỉ nơi hoang dã rộng lớn, lấy nghĩa xa xôi và bên ngoài. “Ở nơi đồng nội” là trên có trời, dưới có đất, không gian rộng rãi vô biên, không có chỗ dung chứa lòng riêng. Khi ấy vật gì cũng ứng, người nào cũng trợ giúp, nên nói “hanh thông”. Lòng không có dục vọng riêng thì trên mặt đất không còn hiểm trở, đi đâu cũng không bất lợi, ngay cả sông lớn cũng có thể vượt qua. Nhưng đồng cũng chia công và tư: chỉ hợp với ta mới gọi là đồng, không hợp thì coi là khác; đó là bè đảng của kẻ tiểu nhân, không phải Đồng Nhân chân chính. Nhất thiết phải công chính vô tư, hoàn toàn hợp với lòng trời. Khi ấy dù cách xa nghìn dặm hay cách nghìn năm, chí hướng đều tương hợp, đạo lý đều đồng nhất. Vì vậy nói: “Lợi cho sự chính trinh của người quân tử.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: Đồng Nhân là hào mềm được vị, được trung và ứng với Càn, nên gọi là Đồng Nhân. Quái từ Đồng Nhân nói: “Đồng Nhân ở nơi đồng nội thì hanh thông; lợi cho việc vượt sông lớn” — đó là sự vận hành của Càn. Văn minh đi cùng cương kiện, trung chính mà tương ứng, là sự chính đáng của người quân tử. Chỉ người quân tử mới có thể thông đạt chí hướng của thiên hạ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Thoán truyện dùng thể quẻ để giải thích ý nghĩa của quẻ. “Mềm” chỉ Lục Nhị, còn Càn là hào dương Cửu Ngũ. Lục Nhị lấy mềm ở ngôi mềm, được vị, được trung và ứng với Cửu Ngũ, nên nói “ứng với Càn”. Càn nghĩa là cứng mạnh; cứng mạnh mà có thể tiến hành thì đủ sức vượt qua hiểm nguy, vì vậy nói “lợi cho việc vượt sông lớn — đó là sự vận hành của Càn”. “Văn minh” là tượng của Ly; “cương kiện” là đức của Càn. Nhị và Ngũ đều trung chính, có thể ứng với nhau; đó là đạo của người quân tử, nên nói “sự chính đáng của người quân tử”. Tâm người quân tử là tâm công, công thì thiên hạ cảm ứng. Đạo người quân tử là chính, chính thì thiên hạ được cảm hóa. Gần xa cùng một thể, trên dưới cùng một đức, thì chí hướng của thiên hạ đều thông đạt. Chỉ người quân tử làm được điều đó, nên nói: “Chỉ người quân tử mới có thể thông đạt chí hướng của thiên hạ.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lấy quẻ này để suy về việc người, toàn quẻ có năm hào dương và một hào âm. Hào Lục nhị lấy âm ở ngôi âm, được vị trung chính, làm chủ nội quái, phía trên ứng với Cửu ngũ. Tượng toàn quẻ thật giống như một người nữ ở giữa năm người nam: một nữ đối diện năm nam mà khoan dung, nhu hòa, chu toàn nhưng không bè phái; các hào dương đều hòa vui, đồng tâm đồng ý, khiến chí thiên hạ đều thông suốt. Câu “Đồng nhân, nhu được ngôi, được trung mà ứng với Càn” không nói ứng với riêng Cửu ngũ mà nói ứng với Càn. Như vậy có thể biết không chỉ ứng riêng một hào Cửu ngũ, mà ứng khắp các hào dương; đó là “có thể thông chí của thiên hạ”. Việc trong thiên hạ, một người tự mình hoàn thành thì khó, cùng người khác hoàn thành thì dễ. Nhưng đạo giao tiếp với người có công và tư: công thì đạo hợp, tư thì đạo lìa. Hơn nữa, đồng vì tư thì đạo nhỏ, đồng vì công thì đạo lớn. Ví như đồng bằng, phóng mắt nhìn không bờ, hoàn toàn không có chỗ che giấu; đó là tượng “đồng nhân ở nơi đồng nội”. Nội quái Ly là sáng và trí; ngoại quái Càn là chính và mạnh. Người có được sự sáng và trí của Ly, ứng với sự chính và mạnh của Càn, dùng đó để mưu việc thì không việc gì không lợi; dùng đó vượt hiểm thì mọi hiểm đều có thể vượt qua. Dùng đó giao tiếp với người trong thiên hạ thì chí của người thiên hạ không gì không thông. Đó là dẫn dắt thiên hạ đến đại đồng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lấy quẻ này suy về quốc gia, thượng quái là vua, chí cương chí kiện, uy quyền hiển hách, tức Cửu ngũ trong quẻ; hạ quái là bề tôi, được vị được trung, có tượng văn minh, tức Lục nhị. Nhị và Ngũ là chính ứng, vua tôi đồng chí, đúng là thời minh quân gặp lương thần. Quẻ Đồng nhân đứng sau quẻ Bĩ; quẻ Bĩ nói “trời đất không giao nhau, vạn vật không thông”, cốt yếu là không thể “thông chí thiên hạ”. Chỉ quẻ Đồng nhân mới làm được điều đó. Thông thì thành quẻ Thái; vì vậy, việc quốc gia vượt qua bế tắc để mở ra thái bình thực sự nhờ sức mạnh của Đồng nhân. Tự quái nói: “Vạn vật không thể mãi ở quẻ Bĩ, nên tiếp theo là quẻ Đồng nhân.” Do đó biết rằng trời đất không giao là Bĩ, còn trên dưới thông nhau là Đồng nhân. Vì vậy, người có quốc gia phải có vua được đúng vị, lại được cái trung của cương; bề tôi được đúng vị, lại được cái trung của nhu. Như thế mới mong cương nhu ứng nhau, trên dưới đồng chí; dù hiểm của sông lớn cũng có thể vượt qua, chí thiên hạ cũng có thể thông đạt. Hơn nữa, bề tôi Lục nhị không chỉ ứng với Cửu ngũ ở trên, mà còn phải hòa hợp với các hào dương Sơ, Tam, Tứ và Thượng, đồng tâm đồng đức, cùng ở một triều đình mà chung sức cứu nước. Thể theo sự sáng của Ly, noi theo hành động của Càn, lấy chí chính mà thi hành, không vướng thiên tư, thì người trong thiên hạ sẽ cảm động và thông với điều chính; người không chính cũng được cảm hóa mà thông. Đi đâu mà chẳng thông, lại đi đâu mà chẳng đồng nhân? \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Xem toàn quẻ, thượng quái là Càn, hạ quái là Ly. Ly vốn là Càn; Khôn giao với Càn ở giữa mà sinh ra Ly, tượng là lửa. Càn vốn là nguyên dương, lửa là chân khí của dương, đồng thể với Càn, nên gọi là Đồng. Trời sinh con người, tai cùng nghe, mắt cùng thấy, miệng cùng nếm, lòng cùng cảm. Điều một người cho là phải thì muôn người cũng cho là phải; điều một người cho là trái thì muôn người cũng cho là trái; người thân thì cùng yêu, người lớn tuổi thì cùng kính. Người dù ngu muội đến đâu, xét về tấm lòng và chí hướng này cũng không khác. Vì vậy Mạnh Tử nói: “Thánh nhân là người trước hết đạt được điều mà lòng ta cùng cho là đúng”, và “Điều trời ban cho ta không khác với điều ban cho người khác”. Hễ là công thì tự nhiên không gì không đồng; một khi dính ham muốn riêng thì xa Ly, trở nên lệch lạc, không thể đồng lại. Tuy nhiên cái thiện lành vốn có trong bản tính con người rốt cuộc không thể bị che mờ. Điều trời ban cho ta, không thể che mờ, là Ly; điều không thể làm cho khác đi, là Càn. Bởi vậy, người giữ sự sáng của Ly, thực hành sự mạnh mẽ của Càn, hoàn toàn công chính không tư tâm, tự nhiên hanh thông; hiểm trở hóa thành đất bằng, dù vượt sông lớn cũng không gì không lợi. Đó là lý do quẻ Đồng nhân được hanh thông. Xét các hào, không hào nào có tượng đồng nhân. Bởi phàm người cố ý cầu đồng thì đã vướng vào tư tâm; có tư tâm thì không đồng. Đồng chân thật không nói là đồng mà tự nhiên thành đồng. Sơ cửu nói “ở nơi cửa”, nghĩa là ra ngoài thì không có sự thân cận riêng tư, nên “không lỗi”. Lục nhị nói “ở nơi tông tộc”; tuy trung chính, nhưng dính vào cái tư của tông tộc nên đáng tiếc. Cửu tam lấy cứng mạnh ở giữa Nhị và Ngũ, cố cưỡng cầu đồng; tuy ẩn phục ba năm, cuối cùng không dám nổi dậy, biết sợ nên không hung. Cửu tứ gần Ngũ, chỉ như cách một cái ao; biết theo nghĩa thì không được đánh thẳng, không dám cưỡng công, nên tốt. Cửu ngũ cương kiện, ứng với sự sáng của hào Nhị. Khi chưa thông thì phẫn uất không chịu nổi; một khi thông suốt thì tự cảm thấy vui mừng, nên nói “trước khóc than, sau cười”. Thượng cửu ở quẻ Độn, sống ngoài vùng ngoại ô, không có ý cầu đồng, nên “không hối”. Gộp lại, Sơ và Thượng của quẻ Đồng nhân nói “ở nơi cửa” và “ở nơi ngoại ô”, đều ở bên ngoài nên không lỗi, không hối. Nhị có cái đáng tiếc của “ở nơi tông tộc”, Tam có tai họa binh đao, Ngũ có mối lo đại quân; đều là đồng ở bên trong, nên không hào nào được coi là tốt. “Ở nơi tông tộc” không bằng “ở nơi cửa”; “ở nơi cửa” không bằng “ở nơi ngoại ô”; “ở nơi ngoại ô” không bằng “ở nơi đồng nội”. Tóm lại, ra ngoài thì không có bè đảng nâng đỡ, cũng không có sự nịnh hót; nơi càng xa thì lòng càng công. Công thì bình, bình thì thông. Vì vậy thánh nhân coi bốn biển là một nhà, coi toàn Trung Hoa là một tấm lòng; đó gọi là đại đồng.Nếu cầu đồng với người ở gần, dù có đồng cũng vẫn là tư; vì thế Thoán từ mở đầu bằng câu “ở nơi đồng nội”, cho biết đạo Đồng nhân phải lấy sức mạnh của thiên hạ làm nền tảng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng lớn nói: “Trời cùng với lửa là Đồng nhân. Người quân tử noi theo đó, phân loại các tộc và phân biệt vạn vật.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Quẻ này Càn ở trên, Ly ở dưới. Tượng truyện không nói “lửa ở dưới trời” mà nói “trời cùng với lửa”, vì Càn là mặt trời, Ly cũng là mặt trời, hình tượng tương đồng nên nói “trời cùng với lửa”, lấy chỗ giống nhau làm ý. Dương của Càn bay lên, lửa của Ly bốc lên; tính chất tương đồng. Con người cũng vốn không ai hoàn toàn khác nhau về bản tính, nên gọi là Đồng nhân. Người quân tử theo cái mạnh của Càn mà phân loại đồng tộc, dùng cái sáng của Ly mà phân biệt sự vật; tìm cái đồng trong cái khác nên tộc phải được phân loại, tìm cái chung trong cái đồng nên vật phải được phân biệt. Những gì khác nhau nhất định phải sáng suốt phân biện, càng cho thấy cái đồng không thể lẫn lộn. Suy rộng ra, người có phân biệt thiện ác, tà chính; lòng có phán đoán thị phi, công tư. Người quân tử cũng phải xem xét theo loại, phân biện mà phân biệt. Như Chu và Tỉ, bè đảng và quần chúng, hình dạng dường như tương tự nhưng lòng dạ tự khác nhau. Nhất thiết phải phân tích sáng rõ, phân biệt nghiêm cẩn, không tùy tiện bỏ qua. Có làm khác những điều nhất thiết phải khác thì mới có thể đồng nhất những điều nhất thiết phải đồng nhất. Đó là cái lớn của sự đồng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○　Hỏi vận thế: Hiện nay có tượng thăng tiến, lại được bạn bè giúp đỡ, đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi thương nghiệp: Hợp với việc kinh doanh công ty hợp vốn và các ngành tương tự, rất có lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi gia trạch: Có tượng cả nhà hòa vui, tốt lành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi việc chinh chiến: Chủ về quân sĩ đồng tâm, nên điều binh tiến công, rất có lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi bệnh tật: Đây là chứng hỏa, e thuốc men có sai sót, nên tìm lương y khác. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi việc kiện tụng: Đề phòng có đồng đảng che chở riêng, nhất thời chưa thể kết án. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi vật mất: Cần tìm thật kỹ trong các vật cùng loại thì sẽ tìm được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi người đi xa: Trong ngày sẽ trở về, nhất định đi cùng bạn bè.","Sơ cửu: Đồng nhân ở nơi cửa, không lỗi.","Sơ cửu: Đồng nhân ở nơi cửa, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Ra khỏi cửa mà đồng nhân, còn ai trách cứ được?” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Sơ cửu ở đầu một quẻ, là đầu mối của Đồng nhân. Quẻ này lấy hào Nhị làm chủ. Khi Sơ biến thành âm, hạ quái thành Cấn, tượng là cửa, nên nói “ở nơi cửa”. Hào này cũng không muốn chỉ đồng với Lục nhị, nên muốn ra khỏi cửa để mở rộng giao du. Bên ngoài cửa không có sự thân mật riêng tư, nên “không lỗi”. Tượng truyện đảo ngược lời hào mà nói “ra khỏi cửa mà đồng nhân”, nói rõ rằng một khi ra ngoài cửa thì trong trời đất vạn vật, ai lại không đồng với ta? Không nói “không lỗi” mà nói “còn ai trách cứ được”, vì “không lỗi” chỉ nói theo phía bản thân, còn “còn ai trách cứ được” cho thấy người ngoài cửa đều vui lòng đồng hành, vậy còn ai có thể trách? Trong Kinh Dịch, chỉ có hai quẻ lấy người làm tên: Gia nhân và Đồng nhân. Gia nhân là người trong một nhà, thích hợp giữ đúng ngôi vị ở bên trong; Đồng nhân là người trong thiên hạ, thích hợp thông đạt chí hướng ra bên ngoài. Kinh Dịch nói “ra khỏi cửa” ở hai quẻ Tùy và Đồng nhân. Tùy nói ra khỏi cửa thì có công; Đồng nhân nói ra khỏi cửa thì không lỗi. Cả hai đều cho thấy ở trong cửa thì dễ chìm đắm vào tư tâm, còn ra ngoài cửa thì khoáng đạt và hoàn toàn công chính. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○　Hỏi vận thế: Hiện nay bình thuận, nên ra ngoài kinh doanh, có lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi gia trạch: Trong cửa nhà hòa thuận, đầm ấm, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi thương nghiệp: Lợi cho hành thương, không lợi cho tọa cổ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi bệnh tật: Nên tránh nơi hiện tại, đổi chỗ điều dưỡng, sẽ không trở ngại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi việc kiện tụng: Đề phòng họa bị phạt tù hoặc lao dịch; nên sớm rời đi lẩn tránh thì có thể khỏi lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi vật mất: Phải tìm ở ngoài cửa. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi thai sản: Sắp sinh ngay, được con trai. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】 Một hôm, người bạn họ nào đó đến nhờ xem vận khí, gieo được quẻ Đồng nhân biến sang quẻ Độn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đoán rằng: Quẻ này là tượng ra khỏi cửa tìm bạn. Đạo giao tiếp nên cùng người thiện, không nên cùng người bất thiện. Hào từ nói “ở nơi cửa”, Tượng truyện nói “ra khỏi cửa”, ý là ra ngoài thì được sự trợ giúp của Đồng nhân. Ở bên trong, người giao du đều là người thân quen, khó tránh tư tâm; có tư tâm thì có lỗi. Ra ngoài cửa, những người qua lại đều cùng hợp tác, nên không lỗi. Nay gieo được hào đầu của quẻ Đồng nhân, biết rằng ông sắp lần đầu ra khỏi cửa. Ông cứ mạnh dạn làm đi; sau này nhất định sẽ đạt địa vị cao và được nhiều người kính vọng, có thể đoán trước như vậy. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Người ấy làm theo, về sau quả nhiên rất được lòng người, đúng như lời đoán.","Lục nhị: Đồng nhân ở nơi tông tộc, đáng tiếc.","Lục nhị: Đồng nhân ở nơi tông tộc, đáng tiếc. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Đồng nhân ở nơi tông tộc là đạo đáng tiếc.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào này lấy âm ở ngôi âm, có văn minh, trung chính, làm chủ toàn quẻ; các hào dương trong quẻ đều cầu ứng với hào Nhị. Nhị và Cửu ngũ là chính ứng. Cửu ngũ là vua, ở ngôi tôn quý của toàn quẻ, nên hào từ nói “đồng nhân ở nơi tông tộc”; “tông” nghĩa là bậc tôn quý, biểu thị Nhị được đồng với bậc chí tôn. Giữa Nhị và Ngũ, cương nhu đều trung chính, thời và vị tương ứng, có thể nói là hết sức tốt đẹp. Nhưng hai bên quá thân mật thì khó tránh thiên tư, làm mất độ lượng chí công đại đồng. Hơn nữa, hào Tam và Tứ không được đồng; thấy Nhị và Ngũ đồng ý thân mật, chúng sinh lòng đố kỵ. Đó chính là lý do chuốc lấy điều đáng tiếc, nên nói “đồng nhân ở nơi tông tộc, đáng tiếc”. Tượng truyện nói “là đạo đáng tiếc”; chữ “đạo” rất đáng suy ngẫm, nghĩa là tuy ngay lúc ấy chưa thấy điều đáng tiếc, nhưng con đường dẫn đến điều đáng tiếc đã có sẵn. Thoán truyện khen Lục nhị được vị được trung nên nói “hanh”, còn ý nghĩa hào qua câu “đồng nhân ở nơi tông tộc” lại răn chớ kết bè đảng vì thiên tư. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○　Hỏi vận thế: Hiện nay chưa tốt. Tuy có người giúp đỡ nhưng kẻ ghen ghét nhiều, chưa thể mọi việc được như ý. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi thương nghiệp: Lợi cho mua bán quy mô lớn, nhưng phải lưu ý việc thu chi. Có lợi nhuận. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi việc kiện tụng: Không lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi gia trạch: Dựng nghiệp nhờ cần kiệm, được sức của trưởng nam. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi bệnh tật: Có tượng hồn trở về tông miếu, hung. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi người đi xa: Sẽ lập tức trở về. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○　Hỏi vật mất: Người nhặt được đã giấu đi, không thấy trả lại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】 Năm Minh Trị thứ ba, tôi gieo quẻ hỏi về vận khí của bản thân và phương hướng tương lai. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Vào buổi đầu duy tân đất nước, năm Minh Trị thứ nhất có chiến sự ở vùng Ou và Bắc Echigo, năm thứ hai có cuộc chinh phạt Hakodate, tình thế trong thiên hạ chưa yên. Đến năm thứ ba, binh đao đã dứt, thiên hạ chăm chú mong chờ cảnh thái bình. Khi ấy tôi cảm xúc rất nhiều. Vốn sinh trưởng trong một gia đình buôn bán, tôi chỉ lo lắng mưu cầu hưng thịnh gia nghiệp, chưa từng nghĩ đến việc nước. May thay gặp được thời đại thánh minh, được cùng các vị quý hiển sớm tối gặp gỡ, chịu ơn tiếp đãi hậu hĩ. Các vị ấy đều là công thần duy tân, đã phá gia sản để cứu khó cho nước, cần lao vì việc vua. Người như tôi được sinh trưởng trong thời nay, gặp vận thịnh mà đối với quốc gia không hề dựng được công trạng nào, thật đáng hổ thẹn. Nay tôi nguyện phát huy chút sở trường, gắng sức theo các vị, mong báo đáp thâm ân. Vì vậy tôi tự gieo quẻ hỏi vận khí hiện thời và phương hướng tiến bộ. Gieo được quẻ Đồng nhân. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đoán rằng: Cuối thời Mạc phủ, thái bình kéo dài, cương lĩnh chính trị suy đồi, lại thêm việc ngoại giao phát sinh. Khi ấy quân tử không được ở đúng vị, tiểu nhân mặc sức làm điều gian trá, trên dưới bế tắc, trật tự rối loạn. Vì vậy hào kiệt ở các nơi nổi lên, thiên hạ nhất loạt hưởng ứng, dẹp loạn trở về chính, làm thay đổi một thời Bĩ đã đến cực điểm, mở ra thời thịnh thái bình ngày nay. Đó chính là quẻ Đồng nhân. Nay gieo được quẻ này, Thoán truyện nói: “Đồng nhân, nhu được vị, được trung mà ứng với Càn, nên gọi là Đồng nhân.” Một hào nhu duy nhất là Lục nhị được ngôi trung chính, ứng với Cửu ngũ trung chính của thượng quái. Điều đó có nghĩa tôi ở trong dân gian, giữ địa vị trung chính, phía trên ứng hợp với chính lược của chính phủ, cùng chung mục đích. “Nhu” nghĩa là vốn tôi không có tước vị, tài lực yếu. “Đồng nhân ở nơi đồng nội” nghĩa là vốn tôi là bề tôi dân dã ở ngoài quan trường. “Hanh” nghĩa là vận khí của tôi và đại thế thiên hạ đều hanh thông, mọi sự nghiệp sáng lập vì quốc gia đều thành công. Xét quẻ Đồng nhân, thể quẻ chủ đại đồng, còn ý nghĩa các hào răn về thiên tư. Chỉ câu “ở nơi đồng nội” nói “hanh”, vì nên tìm rộng ở bên ngoài, không nên tìm hẹp ở bên trong. Hơn nữa, Thoán truyện nói “Càn hành”. “Càn hành” là tự cường. Nói “lợi vượt sông lớn”; “lợi vượt” là có lợi cho việc đóng thuyền và làm mái chèo. Nói “văn minh mà mạnh”; “văn minh” là sáng lập và tu dưỡng văn học. Những điều tượng quẻ nói đều lần lượt chỉ rõ phương hướng tôi phải bắt tay thực hiện, đồng thời dạy tôi noi theo những sáng tạo của nước ngoài, đưa chúng lưu hành trong thiên hạ. Vì vậy nói “bởi có thể thông chí của thiên hạ”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Sau khi được quẻ này, tôi chỉ mong có thể góp sức, dù muôn một, vào những công việc trọng đại của chính phủ. Gia sản ít ỏi của riêng mình thì có gì đáng tiếc? Năm Minh Trị thứ ba, tôi quyết chí bỏ tài sản, trước hết lập dịch vụ tàu tốc hành để tiện việc vận chuyển trong nước; kế đó mưu dựng đường sắt; rồi xây trường học kiểu Tây, mời giáo viên nước ngoài đến để chấn hưng sự nghiệp giáo dục; lại cho lắp đèn khí trong cảng Yokohama. Đến mùa đông năm Minh Trị thứ bảy, tôi đã hoàn thành bốn ngành công nghiệp tiên phong lớn ấy. Bấy giờ, người trong nước thực chưa ai bắt tay vào bốn ngành này; chính tôi là người khởi xướng. Ngày đèn khí hoàn thành vào năm Minh Trị thứ bảy, tôi vinh dự được đón Thiên hoàng ngự giá và được ban cho yết kiến. Khi ấy tôi mang theo linh vị của tiên phụ, mong được cùng quẻ Quan chiêm ngưỡng long nhan, lại được ân ban sắc dụ khen việc đầu tiên đề xướng tiến bộ. Cúi lạy tiếp nhận, vinh dự ấy thật không gì sánh được! \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Trong quẻ này, lấy hào năm làm chủ hào của quẻ Đồng nhân; tính theo năm thì từ hào đầu đến hào năm vừa đúng năm năm. Từ năm Minh Trị thứ ba đến năm thứ bảy, trong khoảng ấy có rất nhiều trở ngại cản trở sự nghiệp của tôi, như hào Cửu tam “phục binh trong bụi rậm”, hào Cửu tứ “trèo lên thành”. Thế nhưng tôi công bằng vô tư, trăm lần thất bại cũng không khuất phục, cuối cùng đã đạt kết quả. Song vật thịnh tất suy, thế cùng tất biến; đó là lẽ thường của trời. Dù tôi thuận theo vận của quẻ Đồng nhân mà hoàn thành công việc, nếu chỉ biết tiến mà không biết lui, không hiểu đạo lý cùng thông của việc người, e sẽ có nỗi hối tiếc của “rồng vút quá cao”. Vì thế Thượng cửu của quẻ Đồng nhân răn rằng: “Đồng nhân ở ngoại ô, không hối tiếc.” Đó là chỗ vận dụng kỳ diệu của đạo lý Kinh Dịch, ý nghĩa thật sâu sắc. Đến năm thứ tám, tôi ở tại Vọng Hân Đài ngoài vùng Kanagawa, thảnh thơi tự tại, thỉnh thoảng nghiền ngẫm đạo lý Kinh Dịch cho đến hôm nay. Nay thuật lại nghĩa quẻ Đồng nhân, hồi tưởng chuyện xưa và ghi thêm đôi lời.","Cửu tam: Phục binh trong bụi rậm, trèo lên gò cao của mình, ba năm không dấy lên.","Cửu tam: Phục binh trong bụi rậm, trèo lên gò cao của mình, ba năm không dấy lên. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Phục binh trong bụi rậm” là vì đối thủ mạnh. “Ba năm không dấy lên” là vì không thể yên ổn tiến hành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Nhung” chỉ binh khí và quân đội. “Mãng” chỉ nơi cỏ mọc rậm. Trong quẻ này, Lục nhị là hào âm ở giữa, các hào dương trong quẻ đều muốn cùng nó hòa hợp. Hào ba gần hào hai nhất, ý muốn đồng với nó càng thiết tha. Nhưng hào hai ở đúng giữa và đúng vị, lại ứng chính với Cửu ngũ, nên không đồng với hào ba. Hào ba quá cứng, không ở trung vị, tính tình cương bạo; ở giữa hào hai và hào năm, nó muốn dùng sức mạnh để ép hào hai đồng với mình. Thế nhưng sợ sự trung chính của hào hai, khiếp uy thế cương kiện của hào năm, nên không dám bộc lộ công khai. Nó “phục binh trong bụi rậm” để chờ cơ hội, trèo lên gò cao nhằm dò tìm sơ hở; trải qua ba năm vẫn không dám khởi sự. Đó chính là trạng thái của kẻ tiểu nhân. Không nói là hung vì đã lâu không khởi sự, nên chưa đến mức tai họa; nhưng các chữ “phục” và “thăng” đã để lộ điềm hung. Tượng truyện nói “đối thủ mạnh”, tức kẻ đối địch là Cửu ngũ cương kiện, tự biết mình không thể thắng. Còn “sao có thể yên ổn tiến hành?” thì “ba năm không dấy lên” há có phải là yên ổn tiến hành chăng? Quẻ Ly tượng cho giáp trụ, binh khí, là tượng quân sự; quẻ hỗ Tốn tượng cho sự ẩn phục. Trong quẻ này, Cửu tam và Cửu tứ không nói đến Đồng nhân, vì cả hai hào đều có tượng tranh giành chiếm đoạt, không phải đồng nhân. Hào này biến thành quẻ Vô vọng; Lục tam của quẻ ấy nói: “Tai họa vô vọng: có người buộc con trâu, người đi đường được nó, dân trong làng lại gặp tai họa.” Có thể thấy ở đó sẽ phát sinh hung họa và lỗi lầm. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Trước mắt nên ẩn mình; sau ba năm mới có thể xuất hiện và mưu sự. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thương nghiệp: Nên khai phá núi rừng; sau ba năm sẽ thu được lợi lớn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về gia trạch: Đề phòng trộm cướp rình rập. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Phải đề phòng quân địch mai phục. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về việc kiện tụng: E có chuyện rắc rối ngoài ý muốn, nhất thời chưa thể giải quyết. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về đồ mất: Hãy tìm trong bụi cỏ, hoặc trong đám cỏ trên núi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về người đi xa: Đợi sau ba năm thì có thể trở về. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Năm Minh Trị thứ hai mươi tư, một vị quý hiển đến xin chiêm đoán vận khí trong năm ấy. Gieo được quẻ Đồng nhân biến thành quẻ Vô vọng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Quẻ này có tượng hợp sức với mọi người để mưu việc, nên gọi là Đồng nhân. Trong thế gian, người trí ít mà kẻ ngu nhiều, xưa nay đều vậy. Người đời nay thường thu nạp ý kiến của quần chúng trong triều cũng như ngoài dân gian, gọi là công nghị; đó chính là điều “mưu nơi đồng nội thì được”. Vì thế Thoán truyện nói: “Đồng nhân ở đồng nội, hanh thông.” Còn hào ba cứng mà không trung, cố tìm sự đồng thuận, nên không nói “ở đồng nội” mà nói “phục trong bụi rậm”; lại tự biết sợ hãi nên cuối cùng không dám dấy lên. Tượng như vậy thì vận khí có thể biết được. Chờ sau ba năm rồi hãy mưu việc là được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Về sau quả nhiên sự việc diễn ra đúng như lời đoán này.","Cửu tứ: Trèo lên tường thành của mình, không thể tấn công, tốt lành.","Cửu tứ: Trèo lên tường thành của mình, không thể tấn công, tốt lành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Trèo lên tường thành” là về đạo nghĩa thì không thể thắng. Sở dĩ tốt lành là vì từ đó quay trở lại, trở về đúng phép tắc. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Thành lũy” là bức tường bao quanh thành. Hào này lấy cương cư nhu, lại không ở trung vị và cũng không chính. Hào bốn không tương ứng, cũng không liền kề với hào hai, vậy mà muốn cưỡng ép đồng lòng với hào hai. Ở giữa lại bị “thành lũy” của hào Cửu tam ngăn cách, đồng thời còn phải kiêng sự gắn bó mật thiết giữa hào hai và hào năm, nên muốn trèo lên thành mà đánh. Nhưng Cửu ngũ cứng mạnh, trung chính; đánh nó thì về lý không chính đáng, về thế cũng không địch nổi, chắc chắn không thể thắng, nên không đánh. Ngay trong lúc chuyển ý ấy, biết hối lỗi và sửa đổi, nhờ vậy biến dữ thành lành, gọi là: “Trèo lên thành lũy, không thể đánh, tốt lành.” Tượng truyện nói: “Không thể thắng, là vì nghĩa,” nghĩa là không tự phô trương sức mạnh, mà biết xét lại điều nghĩa, do đó được tốt lành. “Khốn cùng rồi quay về thì trở lại phép tắc” nghĩa là hành động bất nghĩa ắt rơi vào khốn khổ; dừng ý niệm tà vạy và trở về với khuôn phép. Quẻ này tên là Đồng Nhân. Hào ba và hào bốn đều có tượng trái lệch. Tình người, khi đồng nhất đến cực điểm, ắt sẽ khác biệt; khi khác biệt đến cực điểm, lại trở về đồng nhất. Cũng như một quốc gia: trị an đến cực điểm thì loạn, loạn đến cực điểm thì lại trị. Đó là đầu mối của sự phân hợp trong việc người, cũng là đạo lý tuần hoàn của Đạo Dịch. Phàm Kinh Dịch nói “không thể thắng” đều chỉ hào dương ở vị âm. Vì là dương nên có tranh tụng, có tấn công; vì ở vị âm nên không thể thắng. Hào này cùng Cửu nhị và Cửu tứ của quẻ Tụng, như câu “tranh tụng mà không thắng,” đều là như vậy. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Trước mắt nên lui về phòng thủ, không hành động; tốt lành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thương nghiệp: Nên độc quyền hàng hóa, chờ giá mà chưa bán; về sau ắt có lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về gia trạch: Nên sửa sang tường thành, tốt lành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Hãy lập tức xây doanh lũy kiên cố, phòng địch tập kích. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về việc kiện tụng: Hiện nay tuy không có lý, về sau lại được thắng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về đồ mất: Sau lâu ngày có thể tìm lại được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về bệnh tật: Tuy có vẻ hung nhưng không gây hại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một người bạn đến nói: hiện có một sự nghiệp có thể hưng thịnh, xin gieo quẻ xem thành bại. Gieo được quẻ Đồng nhân biến thành quẻ Gia nhân. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Quẻ này có tượng nhiều người hợp sức làm nên sự nghiệp, nên biết sự việc ắt liên quan đến lợi ích công cộng. Cửu ngũ là người có tài lực của quẻ Càn, Lục nhị là người sáng suốt của quẻ Ly; âm dương tương ứng mà thành việc. Giữa họ có Cửu tam và Cửu tứ, ghen ghét lợi ích, từ bên trong ngăn trở, mang tượng mưu tính chiếm đoạt. Ngài hỏi về sự nghiệp; xét theo hào từ, chẳng lẽ ngài đang ham muốn sự nghiệp của người khác, mưu đoạt quyền lợi của họ để thay thế chăng? Trước mắt ngài không để lộ thần sắc, chỉ ngầm dùng Cửu tam, kẻ đồng ý với mình, để lập kế hoạch. Đó là ý “trèo lên tường thành” trong hào từ, như trèo lên tường dò xét địch, ẩn nấp mà mưu việc. Tuy nhiên việc này nhất định khó thành, chi bằng dừng lại. Đó là ý “không thể tấn công, tốt lành”; vì thế Tượng truyện nói: “Khốn cùng thì trở về đúng phép tắc.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Sau đó tôi nghe thêm tình hình, quả nhiên đúng như quẻ đã đoán.","Cửu ngũ: Đồng nhân; trước thì khóc than lớn tiếng, sau thì cười; đại quân thắng mà gặp nhau.","Cửu ngũ: Đồng nhân; trước thì khóc than lớn tiếng, sau thì cười; đại quân thắng mà gặp nhau. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Lúc đầu của Đồng nhân” là vì ở trung và ngay thẳng. “Đại quân gặp nhau” là vì đã hoàn toàn chiến thắng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Khóc than lớn tiếng” là khóc lóc vì nỗi buồn đau cùng cực. Hào này ở ngôi vua, phải cùng ứng với thiên hạ. Nếu chỉ thân cận riêng với hào hai thì không phải đạo của bậc quân vương, cũng không phải đạo đại đồng. Vì vậy bị Cửu tam, Cửu tứ ghen ghét, chia cách và ngăn trở, khiến không thể gặp Lục nhị; cuối cùng phải khởi binh đánh thắng họ rồi mới gặp được nhau. Ban đầu khóc than vì không gặp được, nay gặp được thì cười vui; đó là ý “Đồng nhân; trước khóc than lớn tiếng, sau thì cười; đại quân thắng mà gặp nhau”. Giữa hào năm và hào hai, cứng mềm tương ứng, trên dưới hòa hợp. Tình cảm dường như riêng tư, nhưng đạo lý vốn chính đáng. Vì thế Tượng truyện nói rõ là “trung chính”, Thoán truyện cũng gọi là “trung chính”. Đó là quân đội hùng mạnh mà giành được chiến thắng; há có thể vì vẻ riêng tư kín đáo mà chê trách hay sao? \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lại có thuyết khác: Người đứng đầu quốc gia muốn hòa hợp với mọi người, nhưng giữa họ có kẻ sinh nghi và ly gián, khiến đôi bên cách tuyệt, không thể gặp nhau. Nỗi đau lên đến mức khóc than thảm thiết; rồi kẻ ly gián cũng khuất phục trước đức của người ấy, để họ lại hòa hợp và cùng cười vui. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Trước mắt đúng là lúc vui mừng; bao công phu khổ chí trước đây nay đã được toại nguyện. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thương nghiệp: Tuy có chút trắc trở, cuối cùng sẽ thu được lợi lớn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về gia trạch: Đề phòng nỗi kinh hoàng và lo lắng, nhưng cuối cùng sẽ được bình yên. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về bệnh tật: Trước nguy sau yên. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về việc kiện tụng: Phải mời một luật sư thật giỏi, biện luận sắc bén thì mới có thể được xử đúng lẽ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về người đi xa: Đề phòng trở ngại giữa đường, phải chậm trễ mới về được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi sinh nở: Sinh con trai. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Tháng ba năm Minh Trị thứ hai mươi lăm, tôi đang ngao du ở Okitsu, vùng Suruga. Đọc báo, tôi biết ông Hori Motoji của Công ty Than đá Hokkaido Kindo bị bãi chức. Tôi là nghị viên của công ty này, bèn vội trở về kinh đô, cùng các đồng sự Shibusawa Eiichi, Yuchi Sadamoto, Tanaka Heihachi và những người khác lo liệu công việc cho công ty. Sau khi bàn bạc mới đạt được thỏa thuận, các nghị viên quyết định chọn một người trong hai ông Yuchi và tôi làm giám đốc, rồi thỉnh nguyện với cơ quan hữu quan. Các đồng sự hỏi trước xem tôi có nhận hay không; tôi bèn quyết định gieo quẻ trước, được quẻ Đồng nhân biến thành quẻ Ly. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán: Trong quẻ này, Lục nhị thuộc âm, gặp thời, lại ở vị trí trung chính; năm hào dương ở trên dưới đều ứng với nó. Điều ấy ứng với việc tôi nhậm chức giám đốc công ty. Cửu ngũ là chính phủ; Cửu tam là quan đứng đầu chính quyền Hokkaido; Cửu tứ là đại thần; Sơ cửu là nhân viên công ty; Thượng cửu là các cổ đông ở phương xa. Có thể biết rằng họ không những không nêu ý kiến phản đối, mà nhất định còn đồng lòng vui mừng. Vì vậy nói: “Đồng Nhân: hào mềm được ngôi, được trung, ứng với quẻ Càn, nên gọi là Đồng Nhân.” Về đạo xử lý công việc, phải như đồng bằng và cánh đồng rộng, không có gì che giấu, lấy sự sáng rõ và ngay thẳng làm chủ. Vì vậy nói: “Ở nơi đồng nội, hanh thông.” Tuy tôi không có tài năng, nhưng đã trải nghiệm những sự nghiệp như thế này từ lâu; thêm vào đó có số vốn sáu triệu năm trăm nghìn yên cùng lợi ích từ khoản lãi được chính phủ trợ cấp, nên chỉ cần công minh chính trực, không chút quanh co vì tư lợi, tôi có thể gánh vác trách nhiệm này. Vì vậy nói: “Sáng suốt mà mạnh mẽ, trung chính mà tương ứng; đó là sự chính đáng của người quân tử.” Công ty này đặt tại vùng gần như không có dấu chân người. Những người làm công nghiệp thường phải lao động phi thường, nên việc nảy sinh tệ nạn ngấm ngầm cũng là điều khó tránh. Một khi các tệ nạn ấy bị loại bỏ hoàn toàn, lời gièm pha ắt sẽ phát sinh; nhưng đã nhận trách nhiệm thì đương nhiên phải chịu cả oán trách lẫn nhọc nhằn. Tục ngữ nói: “Một công lao đủ khiến trăm lời bàn luận phải khuất phục”; khi việc cai trị được thực hiện đúng đắn, nghi ngờ và gièm pha sẽ tự tiêu tan. Vì vậy nói: “Người quân tử có thể làm thông suốt chí hướng của thiên hạ.” Dù có những kẻ như Cửu tam và Cửu tứ, vì không thể thúc đẩy sự nghiệp nên sinh ra những chuyện rắc rối ngoài dự liệu, dùng trăm phương nghìn kế để dò xét, âm mưu cấu kết và tìm cách chiếm đoạt, tôi vẫn xác định mục tiêu từ trước, tuyệt nhiên không để mình chịu tổn hại bởi chúng. Vì vậy nói: “Đồng Nhân, trước khóc gào, sau cười; đại quân thắng và gặp nhau.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Được quẻ này, tôi nhận lời đảm nhiệm chức giám đốc; về sau quả nhiên mọi việc diễn ra đúng như quẻ đoán. Trong 540 ngày tại nhiệm, tôi chỉnh đốn công ty, may mắn giành được lòng tin của những người cùng hội cùng thuyền. Cổ phiếu giá 44 yên tăng lên 84 yên; 130.000 cổ phiếu tổng cộng thành 5.200.000 yên, đủ cho thấy vận thịnh của công ty. Lấy tổng số ấy chia cho số ngày tại nhiệm, bình quân mỗi ngày khoảng 10.000 yên. Có thể nói đó hoàn toàn là của cải đạt được nhờ đạo đức. Than ôi! Ai bảo hành nhân thì không giàu? Kẻ nói đạo đức đối lập với kinh tế chính là lời của hạng ngu muội vô tri. Công hiệu của đạo đức vượt lợi ích kinh tế nhỏ nhen hàng nghìn hàng trăm lần, nhiều đến mức không thể biết là bao nhiêu. Những kẻ thích khoe khoang ngoài đời mà trong lòng không có thực học nên biết nghiêm khắc tự xét mình. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Tháng tư năm Minh Trị thứ hai mươi tám, hiệp ước hòa bình giữa nước ta và nhà Thanh được ký kết, và sẽ cử đại sứ đến Chi Phù thuộc nhà Thanh để trao đổi điều ước. Khi ấy, ba nước Pháp, Đức và Nga liên hợp cảnh cáo nước ta rằng không thể chiếm giữ Liêu Đông lâu dài, đồng thời tập trung chiến hạm tại Chi Phù, có vẻ chỉ cần động một chút là sẽ gây chiến; trong ngoài đều hết sức bất an. Các đại thần và cố vấn cơ mật đều vội vã đến kinh đô phía tây. Tôi nghe tin cũng đến đó, gặp Bộ trưởng Cung nội Hijikata và Bộ trưởng Tài chính Watanabe tại Bách Đình ở Kiyamachi. Hai vị đại thần nói: “Tình thế hôm nay là ba nước liên hợp gây sức ép với ta, ý đồ của họ không thể dò lường. Chiến hạm của quân ta đã mệt mỏi sau nhiều tháng hải chiến, lại bị tổn hại rất nhiều, không còn thích hợp chiến đấu; quả là lúc nguy cấp sống còn. Đây chẳng phải lúc nên gieo quẻ để quyết nghi hay sao?” Tôi đáp: “Tôi đã gieo rồi. Được quẻ Đồng nhân biến thành quẻ Ly; xin trình bày ý nghĩa của nó.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Quẻ Đồng Nhân có hào hai là âm, đắc trung chính, ở giữa năm hào dương, tượng ánh sáng của Ly rực rỡ soi khắp trong thiên hạ. Đức quẻ có văn minh và cương kiện, là thời vận khiến chí hướng thông đạt khắp thiên hạ. Nay được hào năm, nên biết việc lớn ắt thành. Ba nước Pháp, Đức, Nga liên kết nhau ngăn trở hành động của ta, lại muốn thỏa mãn lòng tham không đáy. Chúng tập trung chiến hạm ở Chi Phù, đồng thời chỉnh đốn quân bị đầy đủ tại các cảng trọng yếu, có ý chờ thời cơ rồi mới hành động, không vội phát động; lại còn mưu chiếm khoản bồi thường mà ta đã nhận từ nước Thanh. Mưu kế xảo quyệt của chúng rõ ràng như nhìn thấy lửa. Xét theo tượng hào, thứ ngăn trở mối giao giữa hào hai và hào năm là hào ba và hào bốn. Lời hào ba chẳng nói rằng: “Nấp quân trong bụi rậm, lên gò cao; ba năm không dấy lên” hay sao? “Nấp quân trong bụi rậm” là chuẩn bị tập kích bất ngờ từ tuyến đường biển trọng yếu; “lên gò cao” là đứng bên ngoài rình xem sơ hở; “ba năm không dấy lên” là chờ cơ hội rồi mới hành động, chưa phát động ngay. Lời hào bốn chẳng nói rằng: “Cưỡi lên tường thành của nó, theo nghĩa thì không thể thắng; điều tốt là bị khốn mà trở lại phép tắc” hay sao? Hào bốn và hào ba cùng một ý, đều muốn thừa lúc sơ hở mà nổi lên, gọi là “cưỡi lên tường thành”. Nhưng vì về nghĩa không chính đáng, nên nói “theo nghĩa thì không thể thắng”. Vì thế cũng không thể phát động mà phải dừng lại, nên nói “điều tốt là bị khốn mà trở lại phép tắc”. Dã tâm vô lý của ba nước là như vậy; thiên mệnh không cho phép, không đáng phải bận tâm. Lần này được quẻ với hào năm, tuy phải lo ngại sự cản trở của ba nước, nhưng hoàng đế nước Thanh ắt sẽ chuẩn thuận hiệp ước, có thể biết trước niềm vui; gọi là “đồng lòng với người, trước khóc than, sau cười vui”. Về sau sẽ không bị các nước trong thiên hạ khinh nhờn, cuối cùng sẽ được tiếng chiến thắng, nên làm rạng quốc quang đến muôn dặm; gọi là “đại quân thắng lợi và tương ngộ”. Quẻ bói đã như vậy, các nguyên lão còn phải lo gì? Vì thế hai vị đại thần phấn chấn, vui mừng không sao kìm nổi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Về sau, việc bàn ở triều đình quả nhiên đúng như lời đoán: triều đình dùng thuyền buôn phái Ito đến Chi Phù thay Shokichi, trao đổi hiệp ước rồi trở về. Khi ấy ba nước tuy rình xem sơ hở của ta, nhưng không có danh nghĩa để hành động; những chuẩn bị đặc biệt cũng không còn dùng được nữa, đúng như lời quẻ Dịch đã chỉ rõ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Lệ】Tháng Giêng năm Minh Trị thứ hai mươi chín, tôi tránh rét ở Atami, tình cờ nhận được báo cáo của thư ký tỉnh Kanagawa là Yoshida rằng: cựu Bộ trưởng Nông Thương Shirane Sen’ichi mắc trọng bệnh, vào bệnh viện đại học; các danh y trong và ngoài nước đều không biết làm gì, chỉ bó tay chờ chết. Tôi vốn được ông quý mến từ lâu, không sao chịu nổi nỗi lo buồn, mong ông thoát chết trong gang tấc, bèn mạo muội xin một quẻ. Gieo được quẻ Đồng Nhân biến thành quẻ Ly. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đoán rằng: Bệnh của ông Shirane khiến các ngự y nhất thời bó tay, cho là chứng bệnh ắt không thể chữa, chỉ còn chờ chết. Theo quẻ này, tôi đoán ông không những không chết mà còn lập tức chuyển sang bình phục, ứng với câu “đồng lòng với người, trước khóc than, sau cười vui”. Bệnh ấy có lẽ phải qua một trận vã mồ hôi hoặc tiêu chảy dữ dội mới khỏi, nên nói “đại quân thắng lợi và tương ngộ”. Tuy nhiên, hào thượng của quẻ này là hào quy hồn. Nay được hào năm, thì hào thượng đúng vào năm sau; e rằng tính mạng năm sau khó bảo toàn. Nhưng lời hào thượng nói: “Đồng nhân ở nơi ngoại ô, không hối tiếc”. Sau khi lần này mau chóng bình phục, ông nên chuyển đến nơi nhàn tĩnh ở vùng phụ cận, xa lìa gánh nặng thế tục, nghỉ ngơi dưỡng bệnh; làm hết sức người, biết đâu có thể xoay chuyển thiên mệnh và đạt kết quả không hối tiếc. Nay ghi lại để báo tin. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Về sau trọng bệnh dần dần thuyên giảm. Danh y người Đức Bạch Nhĩ Đô cùng các danh y khác đều không hiểu được nguyên nhân ông hồi phục nhanh chóng. Sau đó tôi cũng đến thăm ông tại bệnh viện, gặp phu nhân và khuyên rằng sau khi xuất viện nên đến nơi nhàn tĩnh để nghỉ ngơi dưỡng bệnh. Nhưng vì đã hồi phục sức khỏe, ông không còn nghe lời khuyên của tôi. Năm sau quả nhiên ông lại mắc bệnh không thể chữa, khiến tôi vô cùng đau xót tiếc thương.","Hào thượng cửu: Đồng nhân ở nơi ngoại ô, không hối tiếc.","Hào thượng cửu: Đồng nhân ở nơi ngoại ô, không hối tiếc. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: Đồng nhân ở nơi ngoại ô, nghĩa là chí hướng vẫn chưa đạt được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Ngoại ô” là nơi rộng rãi xa xôi ở ngoài kinh đô. Hào này ở trên hào năm, thuộc vị trí không có địa vị. Trong quẻ Đồng Nhân, cả năm hào dương đều muốn đồng lòng với một hào âm ở vị trí sáu hai; hào ba gần hào hai, nên ý muốn đồng lòng đặc biệt thiết tha. Hào bốn không ứng cũng không tỉ với hào hai, nhưng vì nằm giữa hào hai và hào năm nên cũng muốn cưỡng ép đồng lòng với hào sáu hai. Hào năm chính ứng với hào hai, còn hào này ở trên cùng, không ứng cũng không tỉ với hào hai; nó đứng riêng độc lập, đặt mình ngoài vùng ngoại ô hoang vắng, xa hơn vị trí ở trước cửa của hào đầu. Không có tình riêng che giấu nên tránh được tai họa tranh giành cướp đoạt. Trong sáu hào, đây là hào hoàn thiện nhất, nên nói “đồng nhân ở nơi ngoại ô, không hối tiếc”. Đại lượng của Đồng Nhân càng vươn xa thì càng lớn: ngoài nước gọi là ngoại ô, ngoài ngoại ô gọi là đồng hoang. “Ở nơi ngoại ô” gần hơn “ở đồng hoang” rất nhiều; vì thế “ở đồng hoang” chỉ nói là hanh thông, còn “ở nơi ngoại ô” chỉ nói “không hối tiếc”. Tượng truyện nói “chí hướng chưa đạt được”. “Chí hướng” tức là “có thể thông đạt chí hướng của thiên hạ”. Vì mới chỉ đến “nơi ngoại ô”, vẫn chưa thể thông đạt chí hướng của thiên hạ, nên nói “chí hướng chưa đạt được”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi thời vận: Hiện nay thuận lợi, mọi việc không có trở ngại, nhưng nên ở nơi nhàn tĩnh, xa sự náo nhiệt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kinh doanh: Nên lập nghiệp ngoài chốn thị thành bụi bặm, không lo hao tổn, nhưng nhất thời vẫn chưa thể thu được lợi ích lớn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc chiến tranh: Nên đóng quân nơi đất hoang. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi đồ vật bị mất: Tìm ở vùng ngoại ô. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kiện tụng: E rằng khó được xử đúng lẽ phải. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi gia trạch: Bình thuận, không có tai họa. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Quẻ này là quẻ quy hồn. Nếu gieo quẻ đoán mệnh số mà được quẻ này, đến hào thượng ắt sẽ chết. Có thể tham khảo thêm hào thượng của quẻ Sư. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Lệ】Một người quen là viên chức công ty đến nói: “Gần đây giữa giám đốc công ty chúng tôi và các cổ đông lớn nảy sinh nhiều tranh luận. Cổ đông muốn triệu tập đại hội để bầu lại thành viên công ty, trong khi cũng có một phái ủng hộ các thành viên đương nhiệm; sự cạnh tranh rất gay gắt. Tôi không biết mình có bị bãi chức hay không, xin gieo quẻ đoán vận trình sắp tới.” Gieo được quẻ Đồng Nhân biến thành quẻ Cách. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đoán rằng: Đồng Nhân nghĩa là đồng lòng với người khác. Dù là thành viên công ty hay cổ đông, ai nấy đều nghĩ đến lợi ích của công ty, chứ không phải mỗi người mưu cầu lợi riêng; chỉ vì cách làm có chỗ trái phải khác nhau nên phát sinh tranh luận. Nguyên do cuộc tranh luận này là giám đốc ứng với hào năm và người quản lý ứng với hào hai quá thân mật, khiến người khác sinh nghi; nhưng mối nghi ấy sẽ sớm được giải tỏa. Nếu ngài không thiên lệch, không theo phe nào và không dính líu, thì không có nỗi lo bị bãi chức. Vì vậy nói: “Ở nơi ngoại ô, không hối tiếc”. Ngoại ô tức là miền quê, tách khỏi chốn phố xá thị thành phiền tạp. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Về sau quả nhiên sự việc diễn ra đúng như lời đoán này.",null,"Chu Dịch, Kinh Dịch, Takashima Ekidan, quẻ thứ 13, Thiên Hỏa Đồng Nhân, sáu mươi tư quẻ, quái từ, hào từ, đoán quẻ",1787044933886]