[{"data":1,"prerenderedAt":28},["ShallowReactive",2],{"metaeast_zhouyigaodaoyd_vn-gaodaoyiduan-38":3},{"slug":4,"archived":5,"date_created":6,"date_updated":7,"title":8,"seotitle":9,"seodescription":10,"htmlcode":11,"number":12,"content":13,"title1":14,"content1":15,"title2":16,"content2":17,"title3":18,"content3":19,"title4":20,"content4":21,"title5":22,"content5":23,"title6":24,"content6":25,"title7":26,"content7":26,"seo_keywords":27,"og_title":8,"og_description":10},"gaodaoyiduan-38",false,"2026-08-11T01:18:25.858Z","2026-07-04T14:35:15.000Z","Hỏa Trạch Khuê, Khuê: việc nhỏ tốt lành.","Takashima Ekidan, quẻ thứ 38, Lửa trên Đầm: Quải — nguyên văn quái từ và giải quẻ — Thư viện Huyền học Đông phương","Giải quẻ Lửa trên Đầm Quải, quẻ 38 của Takashima Ekidan: quái từ “Quải: việc nhỏ thì tốt”, kèm lời đoán bổ sung và giải thích chi tiết các trường hợp thực nghiệm.","䷥",38,"38　Hỏa Trạch Khuê \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Thể quẻ là Ly ở trên, Đoài ở dưới. Lửa của Ly bốc lên trên, đầm của Đoài thấm xuống dưới; lửa càng chuyển lên cao, đầm càng chuyển xuống thấp, trên dưới trái ngược nhau, nên gọi là Khuê. Chữ Khuê gồm bộ mục và chữ Quý; Ly tượng mắt, Quý thuộc thủy, mà đầm cũng là nước. Vì vậy, sách Lục Thư nói: “Quay mắt nhìn nhau là Khuê.” Khuê nghĩa là trái lìa. Đầm ở trên lửa thì đầm và lửa giúp đỡ nhau mà thành Cách; đầm ở dưới lửa thì lửa và đầm đối nghịch nhau mà thành Khuê. Đó là lý do quẻ lửa-đầm được gọi là Khuê. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Khuê [20]: việc nhỏ tốt lành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ▲ Kim văn của chữ Khuê \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tự quái truyện nói: “Đạo nhà đến lúc cùng khốn thì ắt trái lìa, nên tiếp theo là quẻ Khuê. Khuê là trái lìa.” Trong Khuê, lòng người phân tán, không thể làm nên việc lớn; nếu là việc nhỏ thì có thể tự mình gánh vác, không cần chờ mọi người cùng hành động, nên dù ở thời Khuê vẫn có thể làm được. Vì vậy nói “việc nhỏ tốt lành”. Hai quẻ hỗ trên dưới của Khuê đều là Ký Tế. Thoán truyện của Ký Tế nói “hanh, cái nhỏ hanh”, nghĩa là chỉ việc nhỏ được hanh thông. Quẻ này nói “việc nhỏ tốt lành”, sự tốt lành cũng chỉ nằm ở việc nhỏ. Đoài tượng cho cái nhỏ, nên chỉ nói nhỏ mà không nói lớn. Tóm lại, thời trái lìa không đủ sức làm thành việc lớn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Thoán truyện nói: “Khuê là lửa chuyển lên trên, đầm chuyển xuống dưới; hai người con gái cùng ở, nhưng chí hướng không cùng đi. Vui vẻ mà nương vào sáng; hào mềm tiến lên, được trung và ứng với hào cứng, vì thế việc nhỏ tốt lành. Trời đất trái lìa mà công việc của chúng vẫn đồng nhất; nam nữ trái lìa mà chí hướng vẫn thông nhau; muôn vật trái lìa mà công việc của chúng vẫn cùng loại. Công dụng của Khuê trong thời thế thật lớn lao thay!” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lửa Ly ở trên, đầm Đoài ở dưới. Vật ở trên chuyển động và bốc cháy lên cao; vật ở dưới chuyển động và làm ẩm xuống dưới. Không có đạo hỗ trợ nhau để cùng thành tựu, nên là Khuê. Ly là con gái giữa, Đoài là con gái út; hợp lại thành quẻ, gọi là “cùng ở”. Nhưng hễ chuyển động thì biến đổi; con gái thành phụ nữ, hành vi khác nhau, chí hướng cũng khác nhau, đó là chuyển động mà thành Khuê. Về đức quẻ, Đoài theo Ly: Đoài là vui, Ly là sáng, “lệ” là có chỗ bám vào. “Mềm tiến” nghĩa là Tốn ở dưới mà tiến lên trên; “được trung” nghĩa là Tốn được vị trung và ứng với cái cứng. Về hào, lục ngũ ứng xuống với cửu nhị; ngũ ở giữa Ly, nhị ở giữa Đoài. Trên ứng với dưới: người ở ngôi tôn có thể hạ mình, người ở dưới có thể giao tiếp với bề trên. Vì vậy, dù ở thời trái lìa, một hành động nhỏ vẫn có thể được tốt lành. Khuê nghĩa là tan lìa. Tan lìa thì lòng người chia rẽ, thế nước phân tán, tất không đủ làm việc lớn; dường như không có chỗ dùng. Nhưng nếu không có Khuê thì vốn không có hợp; chính nhờ Khuê mà sự hợp mới được thấy rõ. Bậc thánh nhân nhân nơi Khuê mà vận dụng nó. Trời cao đất thấp là Khuê, nhưng khi vị trí đã định thì cái Khuê của trời đất trở thành cùng một trật tự. Nam ở ngoài, nữ ở trong là Khuê, nhưng khi lễ đã định thì cái Khuê của nam nữ trở nên thông suốt. Cày không thể tạo áo, dệt không thể tạo thức ăn, xe không thể đi trên nước, thuyền không thể đi trên đất; đó là Khuê, nhưng khi chế độ được định thì những khác biệt của muôn vật trở thành các loại tương ứng. Vì thế nói “công dụng của Khuê trong thời thế thật lớn lao thay”. Không nói “ý nghĩa của thời” mà nói “công dụng của thời”, bởi khả năng ứng dụng và vận dụng của nó thật lớn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đem quẻ này áp vào việc người, từ ăn ở, sinh hoạt hằng ngày cho đến cưới hỏi, tang tế, tất cả đều là nhân sự. Việc lớn hay nhỏ không kể, đều quý ở chỗ tình cảm tương đồng, chí hướng thông suốt và sự vật cùng loại. Trong thể quẻ, lửa Ly chuyển động ở trên, đầm Đoài chuyển động ở dưới. Ly và Đoài đều là nữ, cùng phát xuất từ Khôn, nên gọi là “cùng ở”. Hễ chuyển động thì biến đổi; con gái thành vợ, hành vi khác nhau, chí hướng cũng khác nhau, đó là chuyển động mà thành Khuê. Khuê ở trời đất thì vận hành của trời đất bị bế tắc; Khuê ở nam nữ thì luân lý nam nữ rối loạn; Khuê ở muôn vật thì phẩm loại muôn vật hỗn tạp. Với cương thường và đại kỷ, làm sao có thể được tốt lành? Chỉ bậc quân tử “đồng mà khác” mới khéo dùng Khuê. Dùng nó để lập quan chức cho dân thì trời đất có thể nhờ Khuê mà đồng nhất; dùng nó để thi hành lễ cưới hỏi thì nam nữ có thể nhờ Khuê mà thông đạt; dùng nó để định phép tắc về lợi ích thì muôn vật có thể nhờ Khuê mà phân loại. Vì vậy, công dụng của lửa và đầm là phổ quát, và chuẩn mực cho việc người được thiết lập. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đem quẻ này áp vào quốc gia, quẻ gọi là Khuê, nghĩa là tan lìa. Chính phủ và nhân dân ở thế có động mà không gặp nhau, tan mà không hợp nhất. Quẻ bàng thông của Khuê là Kiển, nghĩa là hiểm trở; do Khuê mà không vượt được hiểm, thì còn làm sao sửa trị đất nước? Quẻ phản của Khuê là Gia Nhân, “Gia Nhân là bên trong”; do Khuê mà không sửa được bên trong, thì còn làm sao định được bên ngoài? Quẻ trên là lửa Ly, vốn khô; quẻ dưới là đầm Đoài, vốn ẩm. Trên dưới quay lưng, khô ẩm mỗi bên một khác, nên nói “hai người con gái cùng ở mà chí không cùng đi”. “Hai người con gái” chỉ hai tượng Ly và Đoài. Không chỉ chí hướng và hành vi của nữ giới khác nhau; suy rộng đến trời đất muôn vật, tình thế của chúng cũng không thể cưỡng ép cho đồng nhất. Trong quốc gia, cái lớn là trời đất, cái vừa là nam nữ, cái nhỏ là muôn vật; đồng thì thân, khác thì sơ. Sự trị loạn, hưng suy của vận nước đều có thể đoán từ đó. Tuy nhiên, thiên hạ không có đạo lý hợp lâu mà không Khuê, cũng không có thế Khuê lâu mà không hợp. Phải dùng Khuê để cứu Khuê. Nếu chỉ biết nương theo chính, tiến lên, được trung và có chỗ ứng, thì việc vẫn nhỏ, điều tốt cũng ít. Ắt phải làm cho khuôn phép của sự vật tương đồng để đạo trời đất được mở rộng, thông đạt tình cảm để tình nam nữ được hòa hợp, phân loại các tộc loại để lợi ích muôn vật được phổ biến. Đức của quẻ phối hợp với cơ vận tạo hóa, công dụng liên quan đến yếu lĩnh trị bình. Không phải bậc quân tử “đồng mà khác” thì không thể phát huy công dụng ấy đến cùng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Xét toàn quẻ, lửa ở trên, đầm ở dưới; cái ở trên chuyển động càng lên cao, cái ở dưới chuyển động càng xuống thấp, đi ngược chiều nhau, không thể đồng nhất, nên gọi là Khuê. Quẻ hỗ dưới là Ly chồng, tượng nhìn quá nhiều làm tổn thương sự sáng suốt, tức là Khuê. Quẻ hỗ trên là Khảm; Khảm tượng bệnh nơi lòng. Ai cũng có lòng riêng: có tin thì thông, có nghi thì Khuê. Không gì thân thiết hơn Gia Nhân, vậy mà khi Khuê thì người nhà trở thành kẻ ác, ma quỷ, giặc cướp; có người bị xẻo mũi, có người bị bắn mà vẫn không cho là quá đáng. Nếu người dưới biết làm vui lòng và phụng sự người trên, người trên biết sáng suốt nhìn xuống người dưới, thì nghi ngờ được giải, tình cảm trở nên thân thiết; họ biến thành vợ chồng, tông tộc, hôn nhân, không còn bị coi là đáng ghét. Trước kia nghi ngờ sâu đến thế, về sau hòa hợp thân thiết đến thế; cơ hội Khuê chuyển thành hợp nằm ngay trong khoảng xoay chuyển này. Vì vậy, Khuê ở nội quái đều là nghi ngờ và chờ đợi; Khuê ở ngoại quái đều quay lại mà có chỗ ứng. Sơ và tứ ứng nhau: “mất ngựa” của sơ được “người chồng lớn” của tứ giúp khôi phục. Nhị và ngũ ứng nhau: cuộc gặp trong ngõ của nhị nhờ “cắn thịt” của ngũ mà hợp. Tam và thượng ứng nhau: “xe bị kéo lại” của tam nhờ “gặp mưa” của thượng mà hợp. Hợp thì người ác hóa thành người cùng nhà; Khuê thì người nhà nghi nhau thành kẻ thù, giặc cướp. Ân và oán lặp đi lặp lại, trạng thái biến đổi vô thường. Bậc quân tử không có định kiến mà ứng với sự vật, không kết bè chỉ vì đồng loại, cũng không công kích chỉ vì khác biệt. Sơ cửu gặp kẻ ác mà tránh được lỗi, đó là biết dùng đạo Khuê. Hai hào âm của quẻ vốn mềm: bên trong dùng niềm vui làm dịu lo âu, bên ngoài dùng sự sáng suốt phá tan nghi ngờ. Điều khởi đầu Khuê là “hai người con gái cùng ở”; điều kết thúc bằng hợp là mọi nghi ngờ đều được hóa giải. Quẻ là Khuê mà tượng lại hợp; đó là lý do biến hóa của Kinh Dịch không cùng tận. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Đại tượng nói: “Trên là lửa, dưới là đầm, đó là Khuê. Bậc quân tử noi theo, đồng thời nhận ra cái khác biệt.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hai tượng của quẻ đều là nữ. Thể quẻ là lửa và đầm: lửa bốc lên, đầm làm ẩm xuống; công dụng mỗi bên khác nhau, nên gọi là Khuê. Bậc quân tử noi theo đó: ở chỗ đồng thì nhận ra tượng chung, ở chỗ khác thì phân biệt công dụng; không kết bè chỉ vì đồng loại mà trái đạo, cũng không lập dị để trái phong tục. “Đồng mà khác” cũng như âm thanh, sắc đẹp, hàng hóa và tiền của—ai cũng ham muốn, nhưng có thứ nên bỏ, có thứ nên nhận; không a dua mù quáng theo người khác, đó chính là chỗ khác biệt riêng của mình. Đây là hình thái “đồng mà khác” của bậc quân tử. Lửa và đầm cùng thuộc một quẻ nhưng tính chất bốc cháy và làm ẩm khác nhau; đạo lý cũng như vậy. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Vận khí hiện nay đảo lộn, chỉ nên đối xử với tình thế bằng sự chính trực. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc chiến tranh: Quân tình không hòa hợp, trên dưới khác chí; nên đề phòng tan rã vì Khuê. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Trên dưới không thông, khó mong công danh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kinh doanh: Giá hàng lên xuống chênh lệch lớn; nếu biết người bỏ thì ta lấy, người lấy thì ta bỏ, vẫn có thể mong chút lợi nhỏ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi bệnh: Bệnh ở thượng tiêu và hạ tiêu, khí ở ngực bị ngăn cách; trên có hỏa, dưới có thấp, chữa trị khó khăn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi gia trạch: Thiên bàn và địa bàn của nhà này đều động; cả nhà trên dưới đều bất lợi, nên gấp rút dời đi để tránh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi hôn nhân: Có hai người con gái đều bằng lòng nhận lời cầu hôn. Người lớn tính nóng nảy, vội vàng; người nhỏ tính rộng rãi, mềm mỏng. Hãy lựa chọn rồi cưới. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kiện tụng: Có thể bãi bỏ và chấm dứt ngay. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái.","Sơ cửu: Hối hận tiêu tan. Mất ngựa, chớ đuổi theo, nó tự quay về. Gặp kẻ ác, không lỗi.","Sơ cửu: Hối hận tiêu tan. Mất ngựa, chớ đuổi theo, nó tự quay về. Gặp kẻ ác, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Gặp kẻ ác là để tránh lỗi.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Sơ ở dưới thể Đoài, đến từ hào thượng của Gia Nhân. Gia Nhân thượng hào nói “cuối cùng tốt lành”, nên sơ của Khuê nói “hối hận tiêu tan”. Hào thuộc Chấn; thần chi là Mão, phía trên ứng với sao Phòng. Phòng là xe trời do ngựa kéo, nên gọi là “ngựa”. Sơ động lên trên, rời bỏ ta mà đi, nên nói “mất”. Tuy nhiên tứ và sơ cùng một đức, ngoài ra không có chính ứng nào khác. Cứ để nó đi, theo thế tất sẽ quay lại, nên nói “chớ đuổi theo, tự quay về”. Quẻ hỗ dưới là Ly, tính chất dữ dội đáng sợ, nên nói “kẻ ác”. Đoài tượng thấy, Ly cũng tượng thấy. Vì vậy khi kẻ ác của Ly đến cầu kiến, nếu Đoài từ chối không gặp thì ghen ghét quá mức, ắt chuốc lỗi. Đoài nên tạm thời gặp người ấy, cũng như chuyện Dương Hóa muốn gặp Khổng Tử, Khổng Tử theo lễ mà đến bái kiến; vì thế được “không lỗi”. Mất ngựa mà đuổi theo thì càng đuổi nó càng chạy xa; gặp kẻ ác mà kích động hắn thì càng kích động hắn càng trái nghịch. Bởi vậy “chớ đuổi theo” thì nó tự quay về, “gặp kẻ ác” mà không né tránh thì có thể tránh lỗi. Có thể vô tâm mà ứng với sự vật thì mọi Khuê đều hợp. Tượng truyện nói “để tránh lỗi”, nghĩa là không phải lấy việc né tránh làm cách tránh. Nếu né tránh mà mắc lỗi, thì đủ biết không né tránh mới không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Vận may bắt đầu đến, tai họa và hối tiếc đã lui. Dù có mất mát cũng không cần lo nghĩ. Nếu kẻ ác đến xâm phạm, không cần cự tuyệt, tự nhiên sẽ không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc chiến tranh: Trận đầu tuy có thể thua nhỏ, về sau ắt đại thắng; kẻ địch mạnh cũng không thể hại ta. Không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kinh doanh: Việc buôn bán mới bắt đầu, có mất ắt sẽ lấy lại, không cần lo lắng. Người đến thì không nên từ chối, cũng không cần tính toán quá mức. Hiện nay chưa thấy hết lợi nhuận, nhưng về sau ắt đại hanh thông. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về công danh: Hiện nay tuy không có tai họa hay điều đáng hối tiếc, nhưng vẫn chưa thành danh; tất phải đợi đến năm sau. Đến hào thứ hai sẽ gặp gỡ nơi ngõ hẻm, khi ấy sẽ được hiển đạt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về gia trạch: Nhà của hoạn quan được bình thuận, không có điều hối tiếc, không có lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về đồ thất lạc: Không cần tìm kiếm, tự nhiên sẽ tìm thấy. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: Hiện nay chưa thành, phải đợi đến tháng sáu, hoặc đến sáu năm, ắt sẽ thành, là điềm lành. Ứng với lời ở hào thượng cửu: “Không phải giặc cướp, mà là người kết hôn.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về việc kiện tụng: Điều đang tranh tụng ắt sẽ được xét là chính đáng, không có lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】 Một người bạn nọ đến xin đoán vận khí, gieo được quẻ Ly khai biến sang quẻ Vị tế. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Quẻ này, tính của lửa bốc lên trên, tính của đầm trạch đi xuống dưới; tình cảm giữa ta và người không hòa hợp, vì thế gọi là quẻ Ly (khác biệt). “Ly” nghĩa là trái nghịch. Nay ông hỏi về vận khí mà được hào sơ. Hào sơ ở địa vị thấp nhất, cô lập, không có hào ứng; có thể biết bản tính ông vốn cô cao, ít giao du, không so đo được mất. Dù người vốn bị ông ghét đến cầu việc, ông cũng không đến nỗi khước từ không tiếp nhận. Hào sơ ở đầu quẻ Đoài, ngoại quái là Ly. Đoài là vui thích, Ly là sáng rõ; vừa vui vừa sáng, ắt có thể nhận biết người thiện kẻ ác, lại biết hòa ánh sáng với bụi trần, không làm quá mức. Tượng quẻ Ly không kết thúc trong sự trái nghịch, nên không hối, không lỗi. Hào hai nói “gặp chủ nơi ngõ hẻm”; đến năm sau, ông ắt có triển vọng tiến thân.","Hào cửu nhị: Gặp chủ nơi ngõ hẻm, không lỗi.","Hào cửu nhị: Gặp chủ nơi ngõ hẻm, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: Gặp chủ nơi ngõ hẻm là chưa mất đạo. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Chủ” là vua, chỉ hào lục ngũ. “Hạng” là con đường trong xóm; chữ này do bộ ấp và cộng hợp thành, chỉ con đường mà người trong xóm cùng qua lại. Hào hai ở quẻ Ly, mất vị, đi đâu cũng không hợp, nhưng chính ứng với hào năm. Hào hai ở giữa Đoài, hào năm ở giữa Ly; Đoài và Ly đều tượng về thấy, nên biết hai hào hai và năm đều có ý muốn gặp nhau. Gặp nhau nơi ngõ hẻm là cuộc gặp không hẹn mà tình cờ gặp đúng lúc. Vua tôi gặp nhau, quẻ Ly cuối cùng lại hợp, thì có lỗi gì? Tượng truyện nói “chưa mất đạo”, nghĩa là không cần đi xa mà tự nhiên gặp nhau nơi ngõ hẻm. Ngõ hẻm là đường sá, đúng như lời Luận ngữ nói “gặp người ấy trên đường”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Quẻ gặp sự trái nghịch của quẻ Ly, vận vốn không tốt; chỉ mới gần đây mới có một cơ hội cực kỳ tốt. Cứ tiến hành ắt có điều đáng mừng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Hào hai và hào năm đối địch nhau; nội quái là quân ta, hào năm là quân địch. Hai bên gặp nhau trong ngõ quanh co, giao chiến bằng gươm đao; trận này chưa phân thắng bại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về kinh doanh: Chữ “hạng” có bộ cộng, ắt là công việc hợp tác cùng mưu tính; có tượng gặp một người giàu có, cùng nhau kinh doanh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về công danh: Đúng là lúc gặp thời vận, phong vân tế hội. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về gia trạch: Nhà này ở trong ngõ quanh co; gần đây sẽ có quý nhân đến hội ngộ, gặp nhau vui vẻ, đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về bệnh tật: Gặp được thầy thuốc giỏi, không có lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: Kinh Thi có câu “Tình cờ gặp gỡ, vừa đúng ý nguyện của ta”; đây là tình riêng nam nữ, không phải mối hôn phối chính đáng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】 Năm Minh Trị thứ hai mươi ba, đoán về chuẩn tắc giáo dục của Bộ Giáo dục, được quẻ Ly biến thành quẻ Thệ hạp. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Quẻ này, tính lửa bốc cháy lên trên, tính đầm trạch thấm xuống dưới; vì trên dưới cách biệt quá xa nên gọi là quẻ Ly. Nay đoán về chuẩn tắc giáo dục mà được hào hai. Hào hai ở quẻ Ly, mất vị, sẽ không có chỗ an định. Ví như nền giáo dục gần đây của Bộ Giáo dục, chỉ lấy Âu Mỹ làm khuôn mẫu, lấy trí và lý làm chủ; nền giáo dục đạo đức cũ của nước ta cũng giống hào hai ở chỗ mất vị, gần như sắp bị bỏ phế, không còn được dùng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Phàm những học sinh du học châu Âu, sau khi về nước đều trở thành giáo viên, dạy dỗ con em. Thế nhưng lớp học sinh ấy vốn không hiểu giáo pháp xưa của nước ta: làm dày các giềng mối, coi trọng danh phận, đủ sức đứng vững muôn đời, bồi dưỡng nhiều tài năng. Họ chán cũ thích mới, giống như Trần Tương thấy Hứa Hành mà tin theo, bỏ hết học thuyết của mình để học theo ông ta, rồi lần lượt dẫn dắt con em nước ta theo giáo pháp ấy. Tôi thực sự lo lắng về việc này. Vì vậy tôi soạn một thiên có tên “Nguồn gốc đạo đức”. Ngày mười tám tháng mười năm Minh Trị thứ hai mươi ba, tôi xin yết kiến Thủ tướng Yamagata và trình bày học thuyết ấy. Hôm đó các tri phủ của mọi tỉnh cũng tình cờ có mặt, đều chăm chú lắng nghe. Đại thần nói: “Điều ông bàn luận đánh trúng tệ nạn thời nay”, rồi bảo tôi đến yết kiến Bộ trưởng Giáo dục Yoshikawa. Ngay hôm ấy tôi đến Bộ Giáo dục, lại trình bày ý kiến trước. Hôm sau, Thiên hoàng triệu hai vị đại thần vào hỏi, rồi ban chiếu về giáo dục. Ý kiến hèn mọn của tôi được thấu đến tai thiên hoàng, thật may mắn biết bao! Lời hào nói “gặp chủ nơi ngõ hẻm” quả thật ứng hợp với việc này. Lý của Kinh Dịch biết trước cơ hội; sự thần diệu của nó chính là như vậy! \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Trích lược “Nguồn gốc đạo đức”: \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Ngày trước, nước ta lấy ba đạo Thần, Nho, Phật làm tiêu chuẩn đạo đức để duy trì thế đạo lòng người. Từ khi Tây học ngày càng hưng thịnh, cựu học ngày càng phế bỏ, nếu không cứu xét ngọn ngành lai lịch thì chưa đủ để đưa ra đối sách cứu giúp. Theo như tôi thấy, tám chữ Nhân, Nghĩa, Trung, Hiếu, Tiết, Tháo, Liêm, Sỉ thực sự là yếu chỉ của Nho đạo. Vào năm Mại Trị thứ 8, Bộ Văn bộ thảo luận việc bãi bỏ ngành Hán học để đẩy lùi Nho giáo. Từ đó về sau, do chính sách tác động, cho đến ngày nay, sự sa sút ngày càng trầm trọng. Bộ Văn bộ ban đầu cũng không có ý định bãi bỏ, nhưng vì muốn ấn định thời hạn tốt nghiệp cho các ngành học nên đã tham vấn các giảng viên Hán học. Các giảng viên trả lời rằng: \"Tây học không phải điều chúng tôi biết, còn Hán học dù chuyên tu cả đời cũng chưa thể đạt tới tận cùng, thật khó định ra thời hạn.\" Vì thế mà đề xuất bãi bỏ mới nảy sinh. Tôi cho rằng đây là luận điệu của kẻ hủ nho. Há chẳng hỏi Khổng Tử từng nói \"mười lăm tuổi chí ở học tập, ba mươi tuổi mới tự lập\", và Mạnh Tử nói \"nhỏ thì học tập, lớn thì thực hành\", nghĩa là việc học đều ở lúc còn nhỏ. Ba mươi tuổi gọi là lớn mạnh, thì phải hành những gì đã học để giúp đời. Trình Tử nói về sách \"Trung Dung\" rằng người khéo đọc thì suy ngẫm mà đắc được, cả đời dùng không hết; chứ không hề nói cả đời học không xong. Đối với khoa phổ thông, lẽ nào lại không có thời hạn tốt nghiệp sao! Tục nho không hiểu thời thế, vọng đưa ra luận điệu hủ lậu, dẫn đến học vấn thiết yếu bị bãi bỏ không giảng dạy, gây nên họa hại ngày nay, tội chết cũng không chuộc hết. Dù vậy, Bộ Văn bộ cũng có tội. Lúc bấy giờ tuy tục nho có nghị luận ấy, nhưng hẳn là do say đắm Tây học, không biết đến bản nguyên của đạo đức. Từ Bộ trưởng Văn bộ trở xuống, cho đến hàng danh thần hiền tướng đầy triều, đều xuất thân từ cửa Hán học, sao lại đột nhiên quên mất thực học tu thân này? Thật là đáng tiếc! Tục ngữ có câu \"Kẻ trên thích gì, người dưới còn làm quá thế\", từ đó giới con em nông nổi xem thường Hán học, không biết rồi sẽ ra sao. Đạo đức suy vong, liêm sỉ tiêu biến, nhỏ thì quyết định sự tà chính của một thân, vừa thì liên quan sự thịnh suy của một nhà, lớn thì gắn liền sự an nguy của thiên hạ, tác hại ấy không sao kể xiết. Việc đã qua không thể trách phạt lại, kế sách hôm nay là thu hồi sóng dữ lúc đã nhô lên, nhằm uốn nắn thế đạo lòng người, trên làm an lòng Thiên tử, dưới tăng cường phúc lợi cho quốc dân. Giáo dục đạo đức có liên quan cực kỳ to lớn, các quan chức địa phương đã gửi văn bản trình bày chi tiết lên Bộ trưởng Bộ Văn bộ, ấn định lấy chủ nghĩa Nho giáo làm chuẩn mực cho các môn học sau này. Nghiên cứu chủ nghĩa Nho giáo và bản nguyên của đức, thực sự là nhiệm vụ cấp bách ngày nay. Cần thiết lập hai loại giáo dục: một gọi là \"chân lý\", hai gọi là \"hiện lý\". Chân lý xuất phát từ sự công bằng của thiên lý, phù hợp với sự chính đáng của tính mệnh, tức là học vấn về chính tâm, thành ý, tu thân, thuộc về giáo dục hình nhi thượng; hiện lý thành hình từ lòng riêng của con người, đạt được cái lợi của khí hình, tức là học vấn về lập thân, hưng gia, phú quốc, thuộc về giáo dục hình nhi hạ.Người xưa nói: “Áo cơm đủ thì biết lễ tiết”, lại nói: “Người không có sản nghiệp thường hằng thì không có lòng thường hằng”. Đó thực là tình trạng thường thấy của cõi người. Hai loại hiện lý này đều không thể thiếu một ngày nào. Đại lược là như vậy.","Hào lục tam: Thấy xe bị kéo lại, trâu bị ghìm, người ấy bị cạo tóc và xẻo mũi. Ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả.","Hào lục tam: Thấy xe bị kéo lại［21］, trâu bị ghìm［22］, người ấy bị cạo tóc và xẻo mũi［23］. Ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: Thấy xe bị kéo lại là vì địa vị không thích đáng. “Ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả” là gặp được cái cứng mạnh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Thượng hỗ quái là Khảm, Khảm tượng về xe; hạ hỗ quái là Ly, Ly tượng về trâu. “Ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả” là vì gặp cái cứng mạnh. Ly cũng tượng về thấy. Thượng hạ hỗ quái hợp thành quẻ Ký tế; sơ hào của Ký tế có lời về bánh xe bị kéo, nên nói “thấy xe bị kéo lại”. “Chấp” nghĩa là kéo giữ, tức bị kiềm chế. “Xe” chỉ hào ba, “kéo” chỉ hào bốn, “ghìm” chỉ hào hai. Hào ba ở chỗ giao nhau của trên và dưới, địa vị không thích đáng; hào bốn kéo phía trước, hào hai ghìm phía sau, tức xe bị kéo ở trước, trâu bị giữ ở sau. Về chữ “thiên”, Hồ An Định cho rằng nên đọc là “nhi”; chữ triện của “nhi” và “thiên” gần giống nhau, theo lễ thì hình phạt cạo tóc gọi là “nhi”. “Nị” là cắt mũi. Tóc thuộc tâm, chủ về hỏa; mũi thuộc phế, chủ về kim. Hào này có kim của Đoài gặp hỏa của Ly, kim hỏa tương khắc, nên có tượng tóc và mũi bị thương. Đoài tượng người chịu hình phạt, nên nói người ấy vừa bị cạo tóc vừa bị xẻo mũi. Hào ba ở cuối hạ quái, gặp thời Ly biệt trái nghịch; lấy âm ở ngôi dương, ở sai vị, nhưng ứng với hào thượng. Hào thượng ở cực điểm của Ly, tính hỏa của Ly dữ dội; không hợp thì làm hại nhau, hợp thì giúp đỡ nhau. Gặp mưa thì nghi ngờ tiêu tan, quẻ Ly cuối cùng trở thành hòa hợp, nên nói “ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả”. Tượng truyện nói “gặp cái cứng mạnh”; cái cứng mạnh chỉ hào bốn, tức “gặp mưa” nói ở trên. Hào bốn có hỗ quái Khảm, Khảm tượng về mưa; lại đứng ở giữa, không nghiêng theo bên nào, nên gọi là cứng. Ý nói hào bốn có thể giải tỏa nghi ngờ của hào thượng, khiến hai bên cuối cùng hợp lại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Vận không đúng thời đúng vị, e có tai họa bị hình thương; sau ba năm sẽ gặp vận tốt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về kinh doanh: Không hợp với người, chẳng những không thu được lợi mà còn đề phòng tai ách hình ngục; chờ về sau mới thành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về công danh: Bên trái kéo lại, bên phải giữ khuỷu, hễ động là mắc lỗi, sao có thể thành danh? Vận về sau sẽ tốt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Xe tuột, ngựa chạy, quân bại, tướng mất; không thể tiến lên, tất phải đợi viện quân có đủ sức, nhờ đó đầu bại mà cuối thắng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: Ban đầu do nhà trai nghi kỵ, khó tránh bị nhục nhã; cuối cùng nghi ngờ được giải tỏa, hôn lễ hoàn tất. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về gia trạch: Nhà này ở địa thế không thích đáng, trước sau trái phải đều bị vướng víu. Người trong nhà thỉnh thoảng có họa đầu mặt bị thương, vì núi chầu hướng về phương Ngọ, bị hỏa của Ly khắc. Nên đổi hướng sang phương Tây, vị Đoài, như vậy mới cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về bệnh tật: Ắt có mụn nhọt trên mặt, lâu sau sẽ tự khỏi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về việc kiện tụng: Không tránh khỏi tai ách hình phạt, nhưng cuối cùng sẽ tự được giải quyết. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về đồ thất lạc: Về sau có thể tìm thấy. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái, đề phòng trên mặt có thương tích hoặc vết sẹo. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】 Một hôm, người bạn nọ đến nói: “Một vị quý hiển giao cho tôi một việc, nhờ xin đoán xem lành dữ.” Gieo được quẻ Ly biến thành quẻ Đại hữu. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Thoán truyện về quẻ Ly nói “lửa chuyển động mà lên trên, đầm trạch chuyển động mà xuống dưới”; trên dưới quay lưng với nhau, vì thế thành quẻ Ly. Lại nói “nam nữ trái nhau mà chí ý thông nhau”, nghĩa là ban đầu trái cách nhưng cuối cùng hợp lại, chính là ý của hào ba “ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả”. Nay ông thay người khác mà đoán, được hào ba. Hào ba nói: “Thấy xe bị kéo lại, trâu bị ghìm, người ấy bị cạo tóc và xẻo mũi. Ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả.” Xét lời hào, người ở trong xe; người kéo muốn tiến lên, người ghìm muốn lùi lại. Trước sau cùng kéo khiến xe không thể tiến, lại có tượng mặt và mũi bị thương. Thể quẻ tượng về phụ nữ, nên đoán việc quý hiển giao phó ắt là việc liên quan đến một người phụ nữ. Lần đầu ngỏ lời, hẳn có người trên kẻ dưới ngăn trở, khiến phát sinh tranh chấp; việc được giao không thành, ông cũng cảm thấy mất mặt trước vị quý hiển. Tượng truyện nói “gặp cái cứng mạnh”; xem ra phải tìm thêm một người cương trực để giúp nói hộ, việc mới có thể thành, nên nói “ban đầu không tốt, nhưng cuối cùng có kết quả”. Vị quý hiển đang tìm một người thiếp, vốn chỉ là việc nhỏ. Thoán truyện nói “việc nhỏ thì tốt”, cuối cùng ắt có điềm lành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】 Đông chí năm Minh Trị thứ hai mươi chín, đoán về tình hình thi hành chính sách thực tế của Bộ Nông Thương trong năm thứ ba mươi, được quẻ Ly biến thành quẻ Đại hữu. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Xét kỹ tượng của các hào, con trâu vốn đủ sức kéo xe, nhưng nói “kéo” rồi “ghìm lại” tức là ngược lại, nó bị kìm hãm nên không thể tiến lên. Xe không thể tiến mà lại muốn cưỡng ép cho đi, người ấy sẽ gặp tai họa bị thương. Tượng hào là như vậy. Nay tôi gieo quẻ hỏi thực trạng thi hành chính sách của Bộ Nông Thương, được hào này. Nước ta muốn noi theo những cách làm nông nghiệp và thương nghiệp của các nước Âu Mỹ để áp dụng vào nội địa. Nhưng phú thương an nhàn với việc ngồi không hưởng của, không muốn vượt biển đi xa; còn thương nhân nghèo muốn đi lại khổ vì không có vốn. Hiện nay, tuy xưởng tơ và xưởng chè đã mô phỏng việc dùng máy móc, nhưng vận chuyển hàng ra nước ngoài vẫn hoặc bị thuế quan gây khó, hoặc bị hiểm nguy đường biển cản trở. Ngoại thương xưa nay khác với buôn bán trong nước. Đất nông nghiệp nước ta chật hẹp; nếu tính một nửa dân số làm nông, mỗi người chỉ có chưa đầy hai đẳng đất. Vì thế, những phương pháp tiện lợi của Âu Mỹ thực sự không thể áp dụng trong nội địa. Nếu cưỡng ép áp dụng, tất cả sẽ rơi vào tay những kẻ du thủ du thực không nghề không sản nghiệp, khiến mối hại càng lớn hơn. Chỉ có ruộng đất mới khai khẩn ở Hokkaido là có thể dùng được. Đối với mọi ngành thương nghiệp tạp loại, phần nhiều cũng không thuận tiện để thi hành. Cũng như lửa bốc lên trên, đầm nước thấm xuống dưới, hai bên không tương hợp, cuối cùng ắt trở thành đối nghịch, không thể phối hợp sử dụng. May thay, Bộ Nông Thương đã khéo léo trù tính phương cách: giúp người lão luyện phát triển công nghiệp, gắn hàng hóa vào đó, cấp cho một nhãn hiệu thương mại nhất định để mỗi sản phẩm có được tín nhiệm. Đồng thời khuyến khích phú thương lập các công ty bảo hiểm đường biển, đường bộ và chi nhánh ngân hàng, nhằm chấn hưng thương nghiệp. Nhờ vậy, hiệu quả có thể dần dần xuất hiện; đó gọi là “ban đầu không có, cuối cùng có kết quả”.","Hào cửu tứ: Ở trong sự Ly mà cô độc, gặp bậc đại nhân, cùng nhau thành tín; nguy nhưng không lỗi.","Hào cửu tứ: Ở trong sự Ly mà cô độc, gặp bậc đại nhân, cùng nhau thành tín; nguy nhưng không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: Cùng nhau thành tín thì không lỗi, vì chí nguyện được thực hiện. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào thứ tư ở vào đầu quẻ Ly. Ly tượng cho mắt. Thuyết Văn nói: “Mắt không nhìn nhau gọi là quai.” “Cô” nghĩa là đứng một mình, không có người trợ giúp. Tình đã quai, thế lại cô độc, nên nói “quai cô”. “Nguyên phu” chỉ hào đầu. Hào tư và hào đầu cùng ở thời quai, cùng ở vị trí khởi đầu; tượng giống nhau nên chí hướng cũng giống nhau. Hào tư không có hào ứng, nhưng được hào đầu làm người đồng chí. Hào đầu ở đầu quẻ nên gọi là “nguyên”. Hào tư ở ngôi âm, hào đầu ở ngôi dương, nên hào tư lấy hào đầu làm chồng. Hơn nữa, hào đầu là hào Chấn, mà Chấn tượng cho nguyên phu, nên nói “gặp nguyên phu”. Hào tư biến thành quẻ Tổn; quẻ Tổn nói “có lòng thành”. Hào tư chuyển sang hào năm thì thành quẻ Trung Phu; hào năm quẻ Trung Phu nói “có lòng thành, ràng buộc như nối liền”. Đó là tượng giao kết lòng tin, nên nói “giao phu”. “Nguy, không lỗi” nghĩa là thời đang ở cảnh quai trái, may được lòng tin; tuy nguy mà không lỗi. Tượng truyện giải bằng câu “chí được thực hành”, nghĩa là chí của hào tư nhờ được “giao phu” mới có thể thực hiện. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Tính tình cô độc, cứng cỏi, không hợp thời; may được người đồng chí, đủ để tránh lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc chinh chiến: Đơn quân tiến sâu, gần rơi vào nguy hiểm; may được cứu viện nên không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kinh doanh: Người khách cô độc đi xa, hàng hóa không hợp thị trường, tiến thoái lưỡng nan; gặp bạn cũ đồng hương mới có thể bán được, bình an không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Số phận cô hàn, khó mong hiển đạt; chỉ mong không lỗi mà thôi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Nhà ở một làng cô lập, nơi hẻo lánh; chỉ có tiều phu và các cụ già thôn quê qua lại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi bệnh tật: Là bệnh về mắt; gặp được thầy thuốc giỏi thì sẽ không đáng ngại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Ngày cuối tháng mười hai năm Minh Trị thứ hai, tôi mượn tàu hơi nước Phi Long Hoàn của Bộ Hải quân để chở gạo Trung Hoa đến Miyako thuộc phiên Nanbu. Trước lúc khởi hành, gieo được quẻ Quải biến thành quẻ Tổn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Mỗi khi gặp việc, tôi thường tự mình gieo quẻ, nên không đặc biệt để tâm đến lời “không lỗi” của hào này. Sau khi lên thuyền, thân vốn thường bận rộn của tôi trở nên nhàn rỗi. Tôi nhớ lại nhiều năm trước, khi ở Nanbu, từng thân mật với một kỹ nữ; tôi định rằng sau khi đến bến và lên bờ sẽ gọi thuyền trưởng cùng mọi người đến, để họ kinh ngạc ca ngợi sắc đẹp của nàng, rồi cùng nhau uống say. Vừa nảy ra ý tưởng si ngốc ấy, tôi đã mất ngủ suốt đêm. Ba ngày sau, thuyền tới Miyako. Một phát súng hiệu vang lên, quan lại trong làng đến nghênh đón; trong số đó có hai người bạn cũ. Tôi lén nói cho họ biết, nhờ họ đi mời nàng. Sau đó tôi dẫn mọi người lên bờ, cắt bấc đèn, bày rượu, ngồi quây thành vòng. Sai người gọi nhiều lần, nàng chỉ đáp mà không đến, khiến tôi thất vọng vô cùng. Đêm khuya khách đã tan, tôi vỗ tay hỏi gấp. Kỹ nữ bước ra nói: “Thiếp đã đến đây từ lâu. Tự thẹn dung mạo xấu xí, không đáng hầu hạ mua vui cho ngài, nên không vào.” Tôi cũng kinh ngạc kêu lên: “Sao nàng đã già đến thế!” Nghĩ lại thì chúng tôi đã xa nhau mười tám năm. Kinh Dịch nói “vợ già, chồng sĩ”, thật đáng xấu hổ mà cũng đáng cười. Nàng lại khóc nói: “Gần đây thiếp mắc bệnh, dung nhan đột nhiên biến đổi, sinh kế cũng khốn quẫn, chỉ còn chờ chết.” Nhớ chuyện xưa, tôi không khỏi động lòng; ai có thể bỏ mặc cảnh này? Bèn tặng nàng hai mươi bao gạo, giao kèm văn khế. Nàng hết sức vui mừng rồi cáo từ. Việc ấy quả đúng với tượng: “quai cô, gặp nguyên phu, giao phu; nguy, không lỗi”.","Sáu tại ngôi năm: Hối hận tiêu tan. Tông tộc của mình cắn thịt; tiến đi thì có lỗi gì?","Sáu tại ngôi năm: Hối hận tiêu tan. Tông tộc của mình cắn thịt; tiến đi thì có lỗi gì? \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Tông tộc của mình cắn thịt; tiến đi thì có điều mừng.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào năm ở ngôi vua. Thời đang lúc quai trái, nên có hối. “Tông” chỉ hào hai; hào năm và hào hai tương ứng. Hào năm ở trong Ly, từ hào hai đến hào bốn thành Ly; Ly vừa có nghĩa lìa, vừa có nghĩa hợp, nên gọi là “tông”. Hào hai nói “gặp chủ”, lấy hào năm làm chủ; hào năm nói “tông của mình”, lấy hào hai làm tông. Đó là tượng vua tôi gặp gỡ, nên “hối tiêu tan”. Hào hai động, thể thành quẻ Phệ Hạp. Hào hai quẻ Phệ Hạp nói “cắn thịt”, “không lỗi”; “thịt” là phần thịt mềm, dễ cắn. “Hạp” nghĩa là hợp; hào hai ở ngôi mềm, cũng như nói mềm thì dễ hợp. Thịt da ví như cốt nhục, hẳn chỉ “tông của mình”. Đại Tông Bá dùng lễ ăn uống để thân thiết với tông tộc huynh đệ; đó chính là nghĩa “tông của mình cắn thịt”. Hào hai tiến đi thì được ăn, nên nói “có điều mừng”. Hợp tộc cùng ăn, còn gì là quai? Hào hai và hào năm giao kết lòng tin, nên hối tiêu tan và không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Vận xấu đã lui; được cùng người đồng tông làm việc thì không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc chinh chiến: Có thể dũng mãnh tiến lên, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kinh doanh: Đề phòng người hùn vốn xâm phạm phần lợi; tuy nhiên cứ thẳng đường tiến hành thì cuối cùng vẫn có lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Được người đồng tông giúp đỡ thì mới có thể đạt điều mừng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Đây là nhà cũ của tông tộc; đến ở thì có điều mừng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi bệnh tật: Là bệnh ở da thịt, dễ chữa. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi hôn nhân: Hào hai và hào năm là chính ứng, thuộc hai nhà thân thích lâu đời; thành hôn thì có điều mừng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Mùa xuân năm Minh Trị thứ hai mươi ba, tôi gieo quẻ về Hạ nghị viện, được quẻ Quải biến thành quẻ Lý. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Hào năm là ngôi vua, hào hai là ngôi tôi; hai hào tương ứng, tức vua tôi hòa hợp. Hòa hợp thì lời được nghe, kế sách được theo, đó là tượng hội nghị. Tên quẻ là Quải, nghĩa là trái nghịch, chống đối; biết rằng trong hội nghị ắt có người bất đồng, không hợp. “Tông của mình” chỉ nghị viện. Nghị viện có hai viện: trên là Quý tộc viện, dưới là Chúng nghị viện. Quý tộc viện phần nhiều là chư hầu cùng họ, còn Chúng nghị viện đôi khi cũng có quan lại và thường dân cùng họ. “Cắn thịt” nghĩa là nghị sự thành công rồi có thể tụ họp ăn uống. Hào năm ở ngôi tôn, thân với hào hai; hào hai được sủng ái, phụng sự hào năm. Có thể thấy chí hướng trên dưới nhờ quai mà thông suốt.","Hào thượng cửu: Quai cô. Thấy lợn mang bùn, chở quỷ đầy một xe; trước giương cung, sau lại hạ cung. Không phải giặc, là việc hôn phối. Tiến đi gặp mưa thì tốt.","Hào thượng cửu: Quai cô. Thấy lợn mang bùn, chở quỷ đầy một xe24; trước giương cung, sau lại hạ cung. Không phải giặc, là việc hôn phối. Tiến đi gặp mưa thì tốt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: Cái tốt của việc gặp mưa là mọi nghi ngờ đều tiêu tan. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào thượng ở tận cùng ngoại quái, cao ngạo và đứng một mình, nên cũng gọi là “quai cô”. Hỗ quái phía trên là Khảm, tượng cho nghi ngờ, lợn, xe, quỷ và sự cô độc; tất cả đều là tượng của Khảm. Ly tượng cho mắt và sự nhìn thấy. Đoài là đầm thấp bẩn, tượng cho đường lầy. Vì quai mà thành cô, vì cô mà sinh nghi. Vốn chưa từng có lợn, quỷ hay xe, nhưng do quai nên mắt nhìn không rõ, lòng nghi ngầm nổi lên, như thấy lợn mang bùn, như thấy xe chở quỷ. Nghi ngờ tích tụ thành hình, biến đoan trăm ngả. Người nghi có quỷ bỗng lại nghi là giặc, sắp giương cung của Ly mà bắn. Rồi xét kỹ điều mình thấy, lợn, quỷ, giặc lúc trước bỗng lại biến đổi. Hào thượng biến thành quẻ Quy Muội, tức “hôn phối”; cung đã giương trước đó nay được hạ xuống. Khảm cũng tượng cho mưa, nên nói “gặp mưa”. Hào thượng ở tận cùng ngọn lửa Ly, lửa dữ khói bốc, không thể đến gần; gặp mưa thì lửa tắt, có thể tiến đi. Vì vậy nói “tiến đi gặp mưa thì tốt”. Tượng truyện giải là “nghi ngờ tiêu tan”, nghĩa là mọi nghi hoặc biến mất, những gì thấy nghe đều chân thật, sự quai cô tự nhiên lại hợp. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Đang đúng lúc chuyển vận, thoát khỏi vận xấu; rất nên giữ lòng yên, định tâm trí, chớ vọng tưởng. Một mối vọng tưởng có thể sinh trăm điều hư ảo, nên đề phòng mắc bệnh nghi ngờ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc chinh chiến: Doanh trại ở quá cao, binh lực quá cô độc; đề phòng quân nghi binh tập kích. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kinh doanh: Giá hàng hiện nay biến động trăm chiều, lên xuống thất thường; đang giữa mùa hạ, khách đến ít, phải đợi một trận mưa thu mới có thể thu lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Hiện nay thế sự biến động bất định như trâu quỷ rắn thần; mười năm sau, ra khỏi quẻ Kiển vào quẻ Giải, có thể được phát giải. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi hôn nhân: Trước vì nghi kỵ mà bất hòa, về sau lại được trọn vẹn, tốt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Nhà này có biến động, đề phòng ma quỷ quấy nhiễu; gặp việc vui như cưới hỏi thì có thể giải được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi bệnh tật: Như bóng cung trong chén ngỡ là rắn, vì nghi mà thành bệnh; phá được mối nghi thì bệnh tự nhiên khỏi nhanh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Phu nhân của một gia đình danh giá ở Tokyo dẫn con gái đến biệt trang thăm tôi, nói: “Gần đây chồng tôi mắc bệnh khí uất, thuốc men không hiệu quả. Người con nuôi kế tự, cũng là chồng của cô gái này, tính thích rong chơi, không thể gánh vác gia đình, chúng tôi thật sự lo lắng. Xin ngài vui lòng gieo một quẻ.” Gieo được quẻ Quải biến thành quẻ Quy Muội. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Thể quẻ dưới Đoài, trên Ly. Vật bốc lên như lửa càng động càng lên cao; vật làm ẩm và chảy xuống càng động càng xuống thấp. Trên dưới không hợp nên quẻ là Quải. Tượng quẻ nói: “Hai người con gái cùng ở mà chí không cùng đi”, lại nói: “Nam nữ quai nhau mà chí vẫn thông.” Vì vậy ba hào trong nói về quai, ba hào ngoài nói về quai mà hợp, là tượng trước quai sau hợp. Hào thượng cửu ở cực điểm của Quải. Do nghi mà sinh quai, càng quai càng nghi; những gì mắt thấy tích tụ thành tượng: lợn, xe, quỷ, giặc, dường như hiện rõ trước mắt, nhưng thực ra đều là ảo ảnh. Việc đời có chuyện thấy bóng cung trong chén tưởng là rắn, vì nghi mà báo họa, thường đều như thế. Nay phu nhân lo bệnh của chồng và hành vi của người con nuôi kế tự, đặc biệt đến xin gieo quẻ. Được hào thượng của Quải, biết rằng nguồn gốc căn bệnh và ý định cầu quẻ đều sinh từ một niệm ngờ vực. Người chồng ngày đêm nghi người con nuôi không thể nối nghiệp gia đình, khiến hỏa khí xông lên trên, thấp khí uất xuống dưới, trên dưới không thông, rồi thành bệnh này. “Mưa” nghĩa là giáng xuống. Khi đại tiểu tiện được thông, bệnh tự nhiên yên lành. Người con nuôi của quý gia, tôi biết rất rõ; văn học và chí tiết vốn vượt người thường. Vì tính tình phong nhã, đôi khi anh ta mời kỹ nữ, bày rượu, tìm vui nơi chốn hoa liễu; đó chỉ là thú thanh nhã của người có phong vị, có gì đáng lạ? Phu nhân vì thế sinh nghi, ban đầu ghen tuông, sau trách móc lẫn nhau, cuối cùng trở mặt. Tất cả những gì nghe thấy nhìn thấy đều hiện thành hình lợn, xe, quỷ, giặc như tượng hào nói. Tình ái riêng tư nơi phòng the và giấc mộng mây mưa đã bị ngăn cách từ lâu; người nghi càng nghi, người quai càng quai, chí hướng nam nữ ắt không còn thông nhau. Hào thượng ở cực điểm của lửa Ly. Đã đến cực thì ắt quay ngược: lửa bốc lên phải quay thành mưa giáng xuống làm ẩm. Phu nhân cũng nên đổi cách nghĩ, hết sức khuyên lệnh nữ nhi dùng sự dịu dàng mà tiếp đãi anh ta, dùng niềm vui của Đoài mà phụng sự. Như vật khô héo gặp mưa thì sống lại, quai lúc đầu không nhất thiết kết thúc bằng quai mãi mãi. Thoán truyện nói “nam nữ quai nhau mà chí vẫn thông”, chính là hoàn toàn phù hợp với quẻ này. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Ngày mười tháng tư năm Minh Trị thứ hai mươi bốn, sáng sớm không có việc gì, tôi nhàn rỗi đọc báo và sách tạp. Chẳng bao lâu thấy mệt, bèn bỏ sách đứng dậy. Thấy trời trong gió dịu, hứng du ngoạn chợt nảy, định đến một huyện lân cận thưởng ngoạn cảnh xuân. Trước lúc đi, tiện tay gieo một quẻ, được quẻ Quải biến thành Quy Muội. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Hào từ “quai cô” dường như chỉ việc tôi đi một mình. “Thấy lợn”, “chở quỷ”, “giương cung”, “hạ cung” nói về hình dạng bất định mà mắt nhìn thấy, dường như báo rằng nơi tôi đi chơi cũng chưa định. Hôm ấy tôi ra ngoài, nghỉ tại ga Kanagawa. Tôi còn phân vân giữa Yokosuka và Hakone-Yumoto, đến khi lên tàu mới quyết định đi Hakone. Trên tàu, tình cờ gặp một người bạn cũ ở Tokyo đang đi Osaka. Chúng tôi ngồi cạnh nhau bàn về Kinh Dịch, câu chuyện rất thú vị, nên tôi đổi ý đi Osaka. Hôm sau, sau bữa ăn, tôi ra phố, định đến một hiệu cũ xem sách cổ. Đi qua Shinsaibashi, tôi ghé hiệu sách Shikada, hỏi về các bản quý của sách Dịch. Chủ hiệu đưa ra quyển “Giải cố Chu Dịch” của Matsui Rasho. Trước đây tôi đã tìm khắp nơi mà không được, nay mới mua được. Ông ta còn cho xem “Thích cố Chu Dịch” của Matsui và “Đại truyện Chu Dịch” của Naoshi Chushu; tất cả đều là sách quý đối với người nghiên cứu Dịch. Trên bìa có dấu tàng thư của ông Kojima. Tôi hỏi xuất xứ, chủ hiệu nói: “Hôm qua tôi mua ở một hiệu sách cổ tại Kyoto. Tất cả vốn là sách cũ của ông Kojima; sau khi ông mất, con trai không đọc được sách của cha nên đem bán.” Tôi hỏi: “Ngoài ông ra, còn ai cùng mua không?” Chủ hiệu đáp: “Một nhà sách ở Fuyacho, Kyoto, và một nhà sách ở Tokyo đã cùng mua rồi chia nhau.” Tôi bèn mua hết theo giá ấy. Sau đó đến Kyoto, tôi lại tới hiệu sách Fuyacho và mua toàn bộ sách còn lại của ông Kojima. Trở về phía đông, tôi ghé hiệu sách Rinrokaku, lại được thêm ba loại sách Dịch của ông Kojima. Như vậy, toàn bộ di thư của ông Kojima đều về tay tôi. Tôi càng cảm phục sự xác đáng tinh vi của lời Dịch. Câu “chở quỷ đầy một xe” không phải quỷ mà là sách; “gặp mưa” là người bạn cũ gặp trên xe; còn “gặp mưa thì tốt” chính là việc này.",null,"Chu Dịch, Kinh Dịch, Takashima Ekidan, quẻ 38, Lửa trên Đầm Quải, sáu mươi tư quẻ, quái từ, hào từ, lời đoán",1787044933973]