[{"data":1,"prerenderedAt":28},["ShallowReactive",2],{"metaeast_zhouyigaodaoyd_vn-gaodaoyiduan-42":3},{"slug":4,"archived":5,"date_created":6,"date_updated":7,"title":8,"seotitle":9,"seodescription":10,"htmlcode":11,"number":12,"content":13,"title1":14,"content1":15,"title2":16,"content2":17,"title3":18,"content3":19,"title4":20,"content4":21,"title5":22,"content5":23,"title6":24,"content6":25,"title7":26,"content7":26,"seo_keywords":27,"og_title":8,"og_description":10},"gaodaoyiduan-42",false,"2026-08-11T01:18:26.667Z","2026-07-04T14:35:16.000Z","Gió trên Sấm, Ích: Có chỗ đi thì lợi; vượt sông lớn thì lợi.","Takashima Ekidan, quẻ số 42: Phong Lôi Ích — nguyên văn quái từ và giải quẻ — Thư khố Huyền học Đông phương","Takashima Ekidan, quẻ số 42, Phong Lôi Ích, giải quẻ: Quái từ nói “Ích: có lợi khi tiến hành việc gì, có lợi khi vượt sông lớn”, kèm lời đoán và phần giải thích chi tiết các trường hợp chiêm đoán thực tế.","䷩",42,"Ích: Có chỗ đi thì lợi; vượt sông lớn thì lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 42　Gió trên Sấm—Ích \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Thể quẻ ở trên là Tốn, ở dưới là Chấn. Tốn là gió, Chấn là sấm; gió từ trời đến, sấm từ đất phát ra. Vì vậy, trong quẻ Tổn, hào dưới của Càn là dương biến thành Tốn; trong quẻ Ích, hào dưới của Khôn là âm biến thành Chấn. Ích là làm ích cho âm, Tổn là làm tổn dương. Dương thuộc thực, Càn là thuần dương, thực đến tột cùng nên có thể tổn. Âm thuộc hư, Khôn là thuần âm, hư đến tột cùng nên gọi là Ích. Hơn nữa, thế gió quá dữ ắt làm tan tác muôn vật; giảm bớt nó thì khí được điều hòa. Uy sấm không chấn động thì không thể lay động muôn vật; tăng thêm nó thì khí mới thông suốt. Vì thế, giảm bớt ở trên và làm ích cho ở dưới được gọi là quẻ Gió trên Sấm, Ích. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Ích [31]: Có chỗ đi thì lợi; vượt sông lớn thì lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ▲ Chữ giáp cốt của chữ “Ích” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ▲ Chữ triện của chữ “Ích” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Chữ “ích”: Phần trên bắt nguồn từ nghĩa “hưng thịnh”; đặt ngang thì theo hình nước. Khảm là nước, cũng là sông lớn. Phần dưới theo hình đồ đựng. Sách Thích văn nói: “Ích lấy tăng trưởng làm tên, lấy rộng lớn phong phú làm nghĩa.” Tăng trưởng và rộng lớn phong phú đều nói đến lợi ích phổ biến. Chấn là đi, Tốn là lợi, nên nói “có chỗ đi thì lợi”. Phàm quẻ nói “vượt sông lớn thì lợi”, có quẻ lấy tượng Càn, có quẻ lấy tượng Khôn, có quẻ lấy tượng Tốn, tùy theo tượng của quẻ. Quẻ Ích lấy Tốn làm thượng quái; phần dưới của Tốn biến thì thành Càn, phần trên của Tốn biến thì thành Khảm, nhờ đó được khí của Càn và Khảm. Tốn là gió, gió đi nhanh nhất, không bị sóng ngăn trở; vì vậy vừa nói “có chỗ đi thì lợi”, vừa nói “vượt sông lớn thì lợi”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Thoán truyện nói: Ích là tổn bớt ở trên để làm ích ở dưới, khiến dân vui mừng không cùng. Từ trên ban xuống dưới, đạo ấy sáng lớn. Có chỗ đi thì lợi: trung chính thì có điều đáng mừng. Vượt sông lớn thì lợi: đạo của gỗ nhờ đó được lưu hành. Ích vận động mà thuận theo, ngày ngày tiến thêm không giới hạn. Trời ban xuống, đất sinh ra; cái ích của nó không bị giới hạn bởi phương hướng nào. Nói chung, đạo của Ích cùng đi với thời. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Ích và Tổn đối lập nhau. Tổn là giảm bớt, tiết chế. Ở Ích, lợi ích quy về bên trên; ở Tổn, lợi ích quy về bên dưới, không khỏi mang tượng lột bóc dân chúng để phụng sự nhà vua. Ích nghĩa là gia tăng: ở Ích, lợi ích quy về bên dưới, còn ở Tổn quy về bên trên. Đó chính là ý Khổng Tử nói về việc làm giàu và tăng cường giáo hóa. “Dân vui mừng” là từ quẻ Đoài của Tổn đi xuống. Đoài tượng cho niềm vui; dân chúng nhận được lợi ích thì ắt cảm kích ân đức, nên vui mừng. Quái hỗ dưới là Khôn. Đạo Khôn không có bờ cõi, Khôn cũng tượng cho dân chúng, nên nói “dân vui mừng không cùng tận”. “Tổn dưới, ích trên” gọi là “đi lên trên”; “tổn trên, ích dưới”, vì vậy nói “từ trên đi xuống dưới”. “Đạo” là đạo Càn: làm tổn dương của Càn, làm ích âm của Khôn. Khôn nhận được lợi ích ấy, nhờ đó lại làm nên cái lớn của Càn và làm sáng tỏ ánh sáng của Càn, nên nói “đạo ấy sáng lớn”. Quẻ bàng thông là Hằng; Thoán truyện của Hằng cũng nói “có nơi để đi thì có lợi”. “Nơi để đi” của Hằng có lợi ở sự lâu bền; “nơi để đi” của Ích có lợi ở trung chính. Vừa chính vừa trung, nên “có điều đáng mừng”. Câu “vượt sông lớn thì có lợi” nói về mộc trong ba quẻ: Ích, Hoán và Trung Phu. Cả ba đều lấy Tốn làm mộc; riêng Ích thì Chấn và Tốn đều là mộc. Bản quẻ có ba hào cương ở ngoài và bốn hào nhu ở trong, mang tượng “khoét gỗ làm thuyền”. Cưỡi gió mà đi, phơi phới đến biển Bắc, rồi phơi phới dừng ở biển Nam. Đó gọi là “vượt qua thì có lợi”, đó gọi là “đạo của mộc được thực hành”. Ích mà hành động trong kiêu căng tự mãn thì Ích lập tức biến thành Tổn; hành động mềm thuận thì điều được ích sẽ tiến triển từng ngày. “Ích dưới” là làm ích cho Khôn, nên niềm vui không cùng tận, mà sự tiến triển cũng không cùng tận. Càn là ban cho, Khôn là sinh thành. Bốn mùa và muôn vật đều nhận sự hóa dục, không thể bị giới hạn bởi phương hướng hay góc cạnh nào; vì vậy nói “lợi ích của nó không có phương hướng cố định”. Trình tự bốn mùa đi từ Chấn đến Tốn. Ích là quẻ của tháng đầu năm: gió và sấm bắt đầu nổi lên, mưa nhuần đổ xuống. Bậc vương giả noi theo đó để làm ích cho dân, gia tăng không ngừng. Đạo cũng như vậy, nên nói “cùng thời mà tiến hành”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lấy quẻ này ví với việc người đời: cái có ích cho ta gọi là Ích. Nhưng nếu có ích cho ta mà gây tổn hại cho người thì không thể gọi là Ích; chỉ khi có ích cho ta mà không làm hại người khác mới có thể gọi là Ích. Đây chính là “tổn bớt ở trên để làm ích ở dưới”, tức “bớt chỗ nhiều, thêm chỗ ít”. Đem đạo lý này áp dụng vào việc quản lý gia đình: nhân chỗ dư thừa mà giảm bớt thì Tổn lại thành Ích; nhân chỗ thiếu hụt mà bổ sung thì Ích không thành Tổn. Áp dụng vào tu thân: điều gì chưa khắc phục được thì dốc sức làm tổn nó, đó là tổn điều đáng tổn; lễ nghĩa nào chưa khôi phục được thì dốc sức làm ích cho nó, đó là ích điều đáng ích. Được cái ích rồi mà tiến đi thì đi đâu cũng thu được ích, tức đi đâu cũng thu được lợi. Đường bằng có thể đi, sông lớn cũng có thể vượt; chỉ khi trung chính mới đạt được “điều đáng mừng”. “Đạo của gỗ” chỉ Chấn và Tốn. Mọi thứ con người sử dụng đều tùy theo cái lợi của nó: trên đất dùng xe, dưới nước dùng thuyền. Sức người có thể vươn tới gần xa chính là nhờ đi theo đạo của gỗ này. Cái động là Chấn; động mà nói là tiến, tức là được sự thuận của Tốn. Suy rộng đến sự vận hành của trời đất: bên trên, trời ban xuống; bên dưới, đất sinh ra. Một khí vận động và hun đúc muôn vật, làm chúng phát triển không cùng. Cái Ích ấy không thể hạn lượng. Việc người là một tiểu thiên địa, cũng chỉ cần noi theo trời đất, thuận thời mà thi hành. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lấy quẻ này ví với việc trị quốc: lấy “tổn bớt ở trên để làm ích ở dưới” làm nghĩa của Ích chính là để cảnh cáo người đứng đầu quốc gia: chớ tư hữu tài sản của mình, chớ bóc lột bên dưới để phụng sự bên trên, chớ làm dân nghèo để làm nước giàu. Trái lại là Tổn. Dù có lòng thành và không lỗi, tổn hại người dưới rốt cuộc vẫn không phải danh tốt; người trị quốc phải hết sức kính sợ điều ấy. Tâm tình dân chúng không ai không muốn không bị tổn mà được ích. Có ích thì vui, vui thì mừng; ích càng lớn, người vui càng đông. Từ đông sang tây, từ nam đến bắc, không ai nghĩ khác mà đều phục, niềm vui ấy thật lâu dài và không cùng. Đạo của Ích từ trên xuống dưới; tình vui từ dưới cảm ứng với trên mà sinh. Trên dưới tin nhau, chính là điều hào năm nói “có lòng thành, có tâm ban ân”. Đạo ấy là đạo Càn: tổn Càn, ích Khôn, càng làm nổi rõ cái lớn và cái sáng của đạo Càn. Càn tượng sự vận hành mạnh mẽ, Chấn cũng tượng sự đi, nên nói “có chỗ đi thì lợi”; theo đó mà đi thì không đâu bất lợi. Vượt sông nhờ thuyền, thuyền làm bằng gỗ, nên nói “đạo của gỗ”. Bậc thánh nhân “lấy cái lợi tốt đẹp làm lợi cho thiên hạ”: khoét gỗ, vót gỗ, tùy thời định chế, giữ điều ước giản dị mà ban lợi rộng rãi, cứu giúp thiên hạ bằng đạo và hiểu khắp muôn vật. Thuyết Quái truyện nói “Ích dùng để làm hưng khởi lợi ích”, chính là nghĩa này. Người đứng đầu có lòng nhân từ làm gốc, thi hành chính sách nhân từ, đi xem các phương và quan sát dân chúng, thì mọi việc bỏ phế đều được khôi phục, quy về lòng thành; cái ích ấy không có phương hạn. Ban cho và sinh thành là đạo của trời, đạo của đất và đạo của người cai trị. Cùng đi với thời chỉ là một nguyên lý. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Xét toàn thể quẻ này, “Tổn” và “Ích” có tên trái ngược, nhưng công dụng bổ trợ cho nhau. Càn ở dưới là tượng đất nước giàu mạnh, nên “Tổn” ở dưới; Càn ở trên là tượng triều đình phong phú hưng thịnh, nên “Tổn” ở trên. “Tổn” ở trên không gọi là “Tổn” mà gọi là “Ích”, vì làm dày gốc rễ; “Ích” ở trên không gọi là “Ích” mà gọi là “Tổn”, vì bóc đi nền móng. Đó là cách Thánh nhân nêu rõ đạo làm dày vững bên dưới. Có thể tổn thì sẽ ích; vì vậy quẻ này đứng sau quẻ “Tổn”. “Tổn trên mà ích dưới” tức là ban xuống từ trên xuống dưới: bên trên đem ích mà tiến hành, bên dưới lấy vui mừng mà đáp lại. Cái ích của bên trên được trung chính; cái vui của bên dưới nằm ở chỗ có điều đáng mừng. Vì thế bên trên “dùng lợi ích tốt đẹp để làm lợi cho thiên hạ”, không mong người dân vui mà dân tự vui. Niềm vui đạt đến mức ấy thì dân chịu lao động mà quên nhọc nhằn; khi đó hiểm nạn không tránh, sóng dữ cũng có thể vượt qua, đi đâu mà chẳng thành công? Cho nên nói “lợi về việc vượt sông lớn”. “Ích động mà thuận”: Chấn là động, Tốn là thuận; động mà đi thuận, nên “mỗi ngày tiến thêm không giới hạn”. “Đạo của nó rất sáng” là đạo Càn; “đạo của cây mới được thi hành” là đạo Tốn, cũng là đạo Chấn. Càn động thì ban phát, Khôn động thì sinh thành. Không động thì cái ích không hiện; động thì cái ích hiển lộ. Sự động không có phương hướng cố định, Ích cũng không có phương hướng cố định. Xem đạo của trời, tùy thời mà động, nên cái ích của trời cũng tùy thời mà vận hành. Người quân tử “thấy điều thiện thì dời theo, có lỗi thì sửa đổi” cũng là tùy thời mà dời, tùy thời mà sửa. Biết cái Ích ở nơi thân mình như vậy thì biết cái Ích ở thiên hạ, quốc gia cũng không gì chẳng như thế. Hỗ quái trên dưới là “Bác”. Tượng truyện của “Bác” nói: “Bác, bên trên làm dày bên dưới”, ý nghĩa giống với “tổn trên ích dưới”. Nhưng sáu hào của “Bác” phần nhiều hung, còn sáu hào của “Ích” phần nhiều cát. Đó là theo điều dân có lợi mà làm lợi cho dân: có ân huệ của Ích, không có bệnh hại của sự vô ích. Vì vậy khác với hào trên của “Bác”. Quẻ này trái với “Tổn”, sáu hào cũng đảo ngược trước sau với “Tổn”. Hào đầu của “Ích”, “làm việc lớn”, “đại cát”, chính là “rất được toại chí” ở hào trên của “Tổn”. Hào hai của “Ích”, “mười đôi rùa”, chính là rùa của câu “có người làm tăng thêm” ở hào năm của “Tổn”. Hào ba của “Ích”, “dùng vào việc hung”, chính là “giảm bệnh của mình” ở hào bốn của “Tổn”. Hào bốn, “dời nước”, chính là được bạn ở hào ba của “Tổn”. Hào năm, “có lòng thành và lòng huệ”, chính là “lấy điều trung làm chí” ở hào ba của “Tổn”. Hào trên, “không ai làm ích cho”, chính là “châm chước mà giảm bớt” ở hào đầu của “Tổn”. Có lời văn do nhau mà sinh, có ý nghĩa do nhau mà bổ trợ, cũng có chủ ý trái ngược nhau để làm lời răn.Luận Ngữ nói: “Tiết dùng và yêu dân, sai khiến dân theo thời.” “Tổn” là tiết chế việc dùng; “Ích” là yêu dân. “Theo thời” chính là nghĩa “cùng thời mà tiến hành”. Cốt yếu của đạo trị nước nằm ở đây. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Gió và sấm là Ích. Người quân tử thấy điều thiện thì dời theo, có lỗi thì sửa đổi.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Gió và sấm là sự lên xuống, tiến lui, xoay chuyển và vận hành của hai khí, nhờ đó chúng làm tổn ích lẫn nhau. Vì vậy, Chấn ở trên, Tốn ở dưới là quẻ “Hằng”; Tượng truyện nói: “Sấm gió là Hằng”. Tốn ở trên, Chấn ở dưới là quẻ “Ích”; Tượng truyện nói: “Gió sấm là Ích”. Tượng truyện đổi vị trí gió và sấm, vì khi gió sấm gặp nhau thì giữa trời đất không còn trên dưới cố định. Xét về phương vị, Chấn thuộc Mão, Tốn thuộc Thìn Tỵ. Từ Chấn đi đến Tốn là đường đi thuận, nên cái Ích của nó rất rộng lớn. Người quân tử noi theo đó: thấy điều thiện của người thì hạ mình mà theo; thấy lỗi của mình thì quay vào xét lỗi bản thân. Vì thế, dời theo điều thiện phải nhanh như gió, sửa lỗi phải mạnh dạn như sấm. Đó gọi là “thấy điều thiện thì dời theo, có lỗi thì sửa đổi”. Hai chữ “thấy” và “có” cho thấy ranh giới giữa người khác và bản thân. Vương Bật nói: “Dời theo điều thiện, sửa đổi lỗi lầm, không có lợi ích nào lớn hơn thế.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Sấm nhanh gió mạnh, đúng lúc vận trình đang chấn hưng. Đây là thời điểm đổi cũ thay mới. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi chiến tranh: Điện đuổi theo gió, nay có thể đánh một trận mà dẹp yên. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kinh doanh: Có lợi thì buôn bán, không có lợi thì đổi mặt hàng; nên nhanh chóng, không nên chậm trễ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Gió và sấm hợp thành Ích, sẽ rất được toại chí. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi bệnh tật: Đây là chứng can mộc quá thịnh; điều trị nên giảm dương, phù trợ âm. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi hôn nhân: Chấn là nam, Tốn là nữ, phối hợp tự nhiên. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Nhà này phải đề phòng sét đánh và gió phá. Chỗ còn tốt nên tu sửa, cải tạo; chỗ mục nát nên làm lại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kiện tụng: Hãy quay về tự xét mình; khi giận dữ tiêu tan, khí bình hòa, việc kiện sẽ tự chấm dứt. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi đồ thất lạc: Đã bị di chuyển hoặc thay đổi, không thể tìm lại. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi thai nghén: Tháng lẻ sinh con trai, tháng chẵn sinh con gái.","Hào chín đầu: Có lợi về việc làm công việc lớn; đại cát, không lỗi.","Hào chín đầu: Có lợi về việc làm công việc lớn; đại cát, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Đại cát, không lỗi” là vì người ở dưới không coi công việc ấy là nặng nề. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Làm việc lớn” chỉ việc thiên tử tuần thú, như câu “mùa xuân xét việc cày cấy mà bù chỗ thiếu, mùa thu xét việc thu hoạch mà giúp người không đủ”. Ngoài ra, tế lễ, ban cáo, cho vay cứu tế và dời nước đều là “làm việc lớn”. Chấn là làm, Tốn là lợi, Càn là lớn và đầu tiên, Khôn là dùng và dày. “Việc nặng” tức là “làm việc lớn”. Hào đầu ở dưới cùng nội quái, là lúc khởi đầu sự việc. Khi bậc vương giả khởi sự lớn, lập công lớn, phải tính đến lợi ích lâu dài và định phép tắc ngay từ đầu; vì vậy nói “lợi về việc làm việc lớn”. Ở buổi đầu, việc ấy được làm cùng thiên hạ, cái Ích cũng được chia sẻ cùng thiên hạ. Nhờ vậy dân chúng vui vẻ theo đuổi việc công, sẵn lòng góp sức; họ không xem đó là việc của bề trên mà trực tiếp xem là việc của chính mình, nên được “đại cát, không lỗi”. Tượng truyện giải rằng “người dưới không coi việc ấy là nặng”, nghĩa là họ không xem việc ấy nặng nề khó làm, mà xem là nhẹ nhàng dễ dàng, vui lòng theo và hăng hái tranh nhau đi trước. Vì thế được cát, không lỗi. Có thuyết nói Chấn thuộc mùa xuân, Tốn thuộc thời điểm giao giữa xuân và hạ; “làm việc lớn” là việc cày cấy mùa xuân, ứng với lời trong Hệ Từ: “Cái lợi của cày bừa để dạy thiên hạ đều lấy từ Ích.” Thuyết ấy cũng thông. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Vận tốt mới bắt đầu, có thể làm việc lớn, không gì chẳng như ý. Cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi chiến tranh: Quân đội vừa giao chiến đã có thể đánh một trận mà lập công lớn, có cát không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kinh doanh: Mới bắt đầu kinh doanh, vốn đã dày, quy mô kinh doanh cũng lớn; có thể thu lợi lớn, lại duy trì lâu dài không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Có thể mong đứng đầu thiên hạ, đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Nhà này mới xây, nhà cửa rộng lớn; đại cát, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: Đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kiện tụng: Vụ kiện này là việc lớn của công chúng, không liên quan đến oán giận cá nhân. Không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi người đi xa: Người ở bên ngoài đang mưu việc lập nghiệp, một thời gian chưa về. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Năm Minh Trị thứ hai mươi bốn, bói xem vụ thu hoạch mùa thu được mùa hay mất mùa, được quẻ Ích biến thành quẻ Quán. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Ngu thị giải “làm việc lớn” là việc cày cấy mùa xuân, tức điều Hệ Từ nói: lợi ích của cày bừa được lấy từ Ích; điều đó hoàn toàn phù hợp với việc bói mùa thu hoạch. Hào từ nói “có lợi”, “đại cát”, “không lỗi”, nên biết mùa màng nhất định được mùa, không mất mùa. Tên quẻ là Ích, thể quẻ là “ích cho bên dưới”; lúa thóc trong năm sẽ bội thu, đầy nghìn kho vạn hòm. Đúng như Thoán truyện nói: “Trời ban xuống, đất sinh ra; cái ích của nó không có phương hướng cố định.” Không có điều cát nào lớn hơn.","Hào sáu thứ hai: Có người dùng mười đôi rùa để làm ích cho mình, không thể từ chối. Giữ chính bền lâu thì cát. Vua dùng chúng để tế Thượng đế. Cát.","Hào sáu thứ hai: Có người dùng mười đôi rùa để làm ích cho mình, không thể từ chối. Giữ chính bền lâu thì cát. Vua dùng chúng để tế Thượng đế. Cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Có người làm ích cho mình” là cái ích từ bên ngoài đến. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n “Mười đôi rùa” được giải thích giống hào năm của “Tổn”: rùa ở hào hai của Ích chính là rùa ở hào năm của Tổn. Ở hào năm của Tổn, rùa được dâng lên trên; ở hào hai của Ích, vật được bên dưới dâng lên lại được chuyển hóa để làm ích cho bên dưới. Rùa làm lợi cho con người, linh lực của nó đủ để được gìn giữ qua nhiều đời, chứ không phải chỉ là điềm cát nhất thời. Vì vậy nói “giữ chính bền lâu thì cát”. Hào hai ở giữa Chấn, đắc vị và ứng với Tốn. Chấn tượng trưng cho đế vương và tế lễ, nên nói “vua dùng chúng để tế Thượng đế”. “Vua” chỉ hào Cửu Ngũ. Hào năm dùng đôi rùa của hào hai để cáo tế Thượng đế, cầu sự phù hộ từ trên; không gì cát hơn thế. Kinh Giao đặc sinh nói: “Bói việc tế giao, nhận mệnh ở tông miếu, làm sấm ở miếu của cha đã mất.” Đây là việc dùng rùa để tế Thượng đế. Tượng truyện giải “từ bên ngoài đến” vì lấy Ích làm bên trong, Tổn làm bên ngoài; rùa từ Tổn đến, nên nói “từ bên ngoài đến”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Chủ được tài lộc ngoài dự liệu, lại có thể giữ gìn qua nhiều đời; cát lâu dài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi chiến tranh: Người xưa hành quân trước hết phải bói, xuất quân tất cầu đảo. Hào này hoàn toàn cát, đánh ắt thắng. “Từ bên ngoài đến” cũng có thể chỉ việc tấn công từ bên ngoài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kinh doanh: Tiền bằng vỏ sò tức tiền tệ; “mười” là số đầy đủ. “Có người làm ích cho” gợi ý có sự trợ giúp của thần linh. Kinh doanh được hào này ắt thu lợi lớn, cát lâu dài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Người xưa bổ nhiệm tướng quốc, tiến cử người hiền đều theo việc bói. Đã được điềm cát thì biết sẽ hiển đạt, nên nói “cát lâu dài”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi bệnh tật: Cầu đảo thì sẽ khỏi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Hào hai đến hào bốn là Khôn. Khôn là yên ổn, là đất, có tượng nhà ở an định. Khôn nói “lợi về chính bền lâu”, nên nói “giữ chính bền lâu thì cát”. Nhà này có thể ở lâu dài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi hôn nhân: Chấn và Tốn là con trai trưởng và con gái trưởng; được quẻ này là điềm phượng hoàng, từ xưa vốn được xem là điềm lành. Vợ chồng hòa hợp trăm năm, nên được cát lâu dài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi sinh nở: Sinh con trai. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một người bạn đến nhờ bói việc gia chính của một vị phú thân, được quẻ Ích biến thành quẻ Trung Phu. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Hào hai ở giữa nội quái, tính âm mềm ở đúng vị. Tên quẻ là Ích, nên đã biết việc gia chính trong nhà người ấy được điều hành đúng đắn, có ích mà không tổn. Hán thư, thiên Thực hóa chí nói: “Vật con người dùng không gì bằng rùa”; rùa là tiền vỏ sò. “Mười đôi rùa”, “mười” là số đầy đủ, tượng giàu có. “Có người làm ích cho” nghĩa là không biết ai đang làm ích cho mình. Tượng truyện nói “từ bên ngoài đến”, hẳn là cái ích có nguồn từ bên ngoài. Chính nghĩa nói hào hai ở Ích dùng sự khiêm nhường; vật từ bên ngoài đến, đôi rùa dâng kế, không thể trái lại. Vì vậy nói giữ chính bền lâu thì cát. Tế Thượng đế nghĩa là thần minh sáng suốt ban phúc và báo cáo với trời. Đây chính là “sự phù hộ từ bên trên” được nói ở hào năm Tổn; “bên trên” tức là trời. “Trời tự phù hộ, cát mà không gì bất lợi”, chẳng phải là ứng vào đây sao? Nay bói việc gia chính của vị phú thân ấy mà được hào từ này, biết rằng gia phong của ông ta trong sạch chính trực, việc nội trị sáng rõ và ngay ngắn. Bói thì thẻ cỏ và rùa hiện điềm lành, cầu đảo thì thần minh ban phúc. Gia đạo hưng thịnh, ngày một tiến triển ngày một tăng thêm; có sự ứng hợp với thời, được lòng trời, có thể lớn mạnh và lâu dài, chưa thấy cùng tận.","Hào sáu thứ ba: Làm ích cho mình bằng cách dùng vào việc hung, không lỗi. Có lòng thành, đi theo đường trung, báo với công bằng thẻ ngọc khuê.","Hào sáu thứ ba: Làm ích cho mình bằng cách dùng vào việc hung, không lỗi. Có lòng thành, đi theo đường trung, báo với công bằng thẻ ngọc khuê.［32］ \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Dùng Ích vào việc hung” là vì điều ấy vốn đã có sẵn một cách vững chắc. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào sáu ở vị trí thứ ba là âm cư dương vị, ở chỗ cực của Chấn. Đây là sự vận động để cầu ích, nên nói “làm ích cho mình”. Hỗ quái dưới là Khôn, tượng cho việc dùng, công việc, chết chóc và tang sự, nên nói “dùng vào việc hung”. Ích ở hào ba thì lòng tin của dân đã vững chắc. Không chỉ trong lúc thường mà khi biến đổi cũng vẫn là Ích. Ích vốn không vì tư lợi, mà dùng tùy thời, lấy việc cứu vớt tai họa làm chí. Vì thế việc làm không lỗi, nên nói “không lỗi”. Khi hào ba biến, thể quẻ thành “Gia Nhân”. Hào trên của Gia Nhân nói “có lòng thành, uy nghiêm như vậy”. Chấn là sự ứng đáp, tượng cho lòng thành tương ứng và uy tín có uy lực. Hào ba ở giữa nội quái và ngoại quái, Chấn lại tượng cho đi, nên nói “có lòng thành, đi theo đường trung”. Chấn tượng cho chư hầu, cũng tượng cho việc báo cáo, nên nói “báo với công”. Chu Lễ nói: “Ngọc khuê quý được dùng để triệu các quan trấn thủ và cứu giúp khi mất mùa, đói kém.” Mao ở Tây Hà nói: “Phàm khi bậc vương giả làm lễ liên quan đến tai họa, đưa ngọc khuê quý ra để truyền vương mệnh, khiến cứu giúp cảnh tai họa, mất mùa; hoặc miễn sưu thuế, hoặc nới lỏng chính sách.” Đó chính là “dùng vào việc hung” ở phần dưới của Ích. Khuê là tín vật, dùng để tỏ lòng tin và thông suốt tình ý giữa trên với dưới; vì vậy nói “báo với công bằng ngọc khuê”. Tượng truyện giải “vốn đã có sẵn” vì khi Ích được dùng vào việc hung, dân chỉ biết đó là ích lợi mà không biết đó là việc hung, coi việc ấy vốn là việc của mình. Khi Ích đạt đến mức dùng vào việc hung, cái ích của nó quả thật không có phương hướng cố định. Việc hung mà được coi như “vốn thuộc về mình” thì càng thấy rõ niềm vui của dân là vô hạn. Tượng truyện của hào đầu nói “người dưới không coi việc ấy là nặng”, cũng cùng một ý. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi vận thời: Vận trình có nhiều điều không thuận, nhưng nhờ xưa nay hành xử thành thật nên mọi người đều tin, có thể không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi chiến tranh: Binh là việc hung, lại rơi vào nơi nguy hiểm. May nhờ toàn quân đồng lòng dốc sức, chạy về báo gấp đại doanh, được cứu thoát hiểm, không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi công danh: Trước khổ sau ngọt, trước khó sau được thành tựu. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi kinh doanh: Tục ngữ nói: “Muốn cầu giàu, hãy đi đường hiểm.” \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi nhà cửa: Nhà này nhiều điều hung; chỉ có đức đi theo đường trung mới có thể gặp hung hóa cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi hôn nhân: E rằng thành hôn giữa lúc có tang phục, nhưng không lỗi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi việc kiện tụng: Phải trình lên quan trên mới được chuẩn nhận và chấm dứt kiện tụng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi đồ thất lạc: E rằng việc này liên quan đến kiện tụng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi sinh nở: Sinh con trai. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một người bạn đến nhờ bói vận khí hiện tại, được quẻ Ích biến thành quẻ Gia Nhân. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Lời hào viết: “Dùng sự tăng ích vào việc hung dữ”, nghĩa là có thể đẩy lùi đại hung, cứu nguy thoát nạn; đây là tình thế khó khăn và cấp bách nhất của quẻ Ích. Lại nói: “Có lòng thành, đi theo đường trung, báo với công khanh mà dùng ngọc khuê”, nghĩa là trong việc cần làm lợi ích, nếu giữ đạo trung hành và được người tin, thì dù báo lên quan trên cũng không việc gì không được chấp thuận thi hành. Nay ông hỏi về vận khí mà được hào này, đủ biết ông có lòng cầu lợi quá mức; hễ dính đến tư lợi thì khó tránh khỏi lỗi. May thay, chí hướng của ông là cứu vãn điều hung, hành vi thường ngày vốn trung chính, lại có thể hết lòng lo liệu công việc, nên có thể không mắc lỗi. Đó đều là xét theo tượng của hào. Gần đây nghe nói ông lập công ty di dân tại vùng Tây Mỹ, mua đất, mở nghiệp khai khẩn và chăn nuôi, khiến những người không có tài sản đều có thể tìm được nghề nghiệp. Điều lời hào gọi là “dùng sự tăng ích vào việc hung dữ” hẳn là chỉ việc này. Gần đây dân nghèo tin theo ông, lũ lượt di cư ra nước ngoài; đó chính là điều lời hào gọi là “có lòng thành, đi theo đường trung”. Chính phủ khen ngợi và ban thưởng ông vì đã khởi xướng đại nghiệp cứu hung cứu nguy này; đó chính là ý nghĩa của câu “báo với công khanh mà dùng ngọc khuê”. Đến hào bốn nói: “Theo đó, có lợi nếu dùng để dời nước”, lời càng rõ hơn. Hào năm nói: “Có lòng thành và tấm lòng ban ơn”, đức ấy càng mới mẻ hơn. Tượng truyện nói: “Rất được thỏa chí.” Đúng là lúc ông đạt được chí nguyện. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Tháng tư năm Minh Trị thứ 25, tôi nhận chức giám đốc Công ty Than đá và Đường sắt Hokkaido. Một lần đi tuần tra đường sắt và mỏ than, nơi ấy rét buốt, tuyết đóng băng vẫn chưa tan, khiến tôi bị lạnh dạ dày rồi mắc bệnh. Tôi nghỉ tại một nhà trọ ở Sapporo và nhờ giám đốc Bệnh viện Sapporo khám; sốt vượt quá 40 độ. Sáng hôm sau, khi sắp vào viện, tôi gieo quẻ, được quẻ Ích biến thành quẻ Gia Nhân. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Quẻ này tên là Ích, Ích nghĩa là thêm tăng, đối với bệnh tật cũng vậy. Hào nói “dùng sự tăng ích vào việc hung dữ”; xét về bệnh, e rằng tình trạng nguy hiểm sẽ càng tăng. Ngày hôm sau ứng với hào bốn; hào bốn có các lời “dùng thì có lợi” và “dời nước”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tôi vốn rất tin vào việc dự đoán bằng Kinh Dịch, nên quyết định lên đường dù đang bệnh. Tôi báo bệnh với giám đốc bệnh viện và xin cấp thuốc, nhưng ông ấy ngăn lại, không chịu nghe. Đêm đó tôi tự đi tàu hơi nước từ Otaru, sáng hôm sau đến Hakodate. Bất ngờ nhận được điện báo từ Sapporo, cho biết đêm qua trong thành phố xảy ra hỏa hoạn, nhà trọ nơi tôi nghỉ cũng đã bị lửa thiêu rụi. Lúc ấy tôi mới hiểu cơ chế của Dịch báo hiệu không nằm ở bệnh mà ở lửa; sự thần diệu ấy quả thật không thể dò lường. Khi đó, báo Sapporo bình luận rằng hành động của tôi giống như đã biết trước sẽ có hỏa hoạn nên bỏ đi. Nhưng tôi gieo quẻ vì bệnh, chỉ xét bệnh theo bệnh, biết rằng đó là điềm hung nhưng may không có lỗi, nên cố gắng lên đường. Tôi chưa từng suy đoán về hỏa hoạn. Sau này, khi suy xét lại sau tai họa, tôi mới biết quẻ biến là Ly, mà Ly tượng cho lửa.","Hào sáu ở vị trí thứ tư: Đi theo đường trung; báo với công khanh, ngài sẽ thuận theo. Dùng việc này để dời nước thì có lợi.","Hào sáu ở vị trí thứ tư: Đi theo đường trung; báo với công khanh, ngài sẽ thuận theo. Dùng việc này để dời nước thì có lợi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Báo với công khanh, ngài sẽ thuận theo”, vì đó là thực hiện chí hướng của Ích. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào bốn ở đầu quái Tốn, ứng với hào đầu và kề với hào ba. Hào đầu nói “dùng thì có lợi”, nên hào bốn cũng nói “dùng thì có lợi”; hào đầu nói “làm việc lớn”, còn “dời nước” ở hào bốn chính là một việc lớn như vậy. Hào ba nói “đi theo đường trung” và “báo với công khanh”, nên hào bốn cũng nói “đi theo đường trung, báo với công khanh”. Hào ba và hào bốn đều ở giữa nội quái và ngoại quái, nên đều là trung hành. “Báo” chỉ hào ba, “công” chỉ hào bốn. Vì hào bốn là hào chủ của Ích, hào ba muốn làm lợi cho bên dưới nhưng sợ hào bốn ngăn trở, nên báo với hào bốn. “Công thuận theo” nghĩa là hào bốn thuận theo việc ấy. Hỗ quái trên là Cấn, tượng trưng cho xã tắc; hỗ quái dưới là Khôn, tượng trưng cho đất nước và thành ấp. Chấn là chạy đi, Tốn là tiến lui, đều có tượng di chuyển, nên nói “dời nước”. Thể quẻ vốn là Càn, Khôn và Bĩ. Hào năm của Bĩ nói: “Sắp mất rồi, sắp mất rồi! Bị buộc vào gốc cây dâu um tùm”, biểu thị nỗi lo quốc nạn. Tượng truyện của Bĩ nói: “Tiết chế đức hạnh để tránh nạn”, biểu thị ý trốn tránh. Bĩ biến thành Ích, nên dời nước là có lợi. Tả truyện, năm thứ năm đời Lỗ Ẩn công, nói: “Nước ta dời về phía đông, đã nương tựa vào Tấn và Trịnh như thế nào?” Bàn Canh nói: “Xét dân chúng, xem việc dời đi có lợi cho họ hay không.” Cả hai đều coi việc dời đi là tăng ích. Tượng truyện giải thích bằng câu “thực hiện chí hướng của Ích”, nghĩa là hào bốn thuận theo và tiến hành việc di dời; chí của hào bốn chỉ ở việc làm lợi cho bên dưới. Xét theo phương vị, Chấn là phương đông, Tốn là đông nam. Dịch ra đời vào thời kỳ chuyển tiếp giữa Ân và Chu, nên “dời nước” chỉ việc Thái Công dời đến Kỳ. Kỳ nằm ở phía tây nam của Ân, thuộc phương Khôn; đó là bằng chứng rõ ràng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Hiện nay có khó khăn, nên chọn nơi tốt để tạm thời lánh đi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Nên lui quân, dời doanh trại và khẩn cấp xin viện trợ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về kinh doanh: Nên bẩm báo với chủ cửa hàng, chuyển sang nơi khác và mở mặt hàng mới. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về nhà cửa: Nên chuyển nhà. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về công danh: Không thành, phải đổi hướng và theo một nghề nghiệp khác. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: Phải tìm người mai mối khác. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về đồ thất lạc: Không tìm lại được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một người bạn đến nhờ đoán vận khí của một vị quý hiển. Gieo quẻ được Ích biến thành Vô Vọng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Tượng quẻ là bớt bên trên, thêm cho bên dưới; tượng hào là làm lay động quần chúng và dời nước. Vị quý hiển ấy hiện đang gánh vác việc triều chính, vì nước vì dân, hoàn toàn phù hợp với tượng này. Đất nước ta yên ổn khắp bốn biển, vốn không có chuyện Bàn Canh dời Ân hay Thái Công dời đến Kỳ. Chỉ gần đây mới có việc khai phá Hokkaido, đưa dân trong nội địa đến cư trú. Hoàng đế cũng đang bàn việc xây hành cung ở Hokkaido để tránh nóng. Lời hào “dời nước thì có lợi” phải chăng chỉ việc này? Hơn nữa, nghe nói vị quý hiển ấy thực sự là người chủ trì việc di dân. Câu “đi theo đường trung, báo với công khanh” nghĩa là vị quý hiển ấy giữ đức trung hành, đề ra mưu kế có lợi, dâng trình lên Hoàng đế, được chấp thuận rồi tiến hành. Đây là đại nghiệp làm cho quốc gia văn minh khai hóa, cũng là điềm báo vận mệnh của vị quý hiển sẽ hưng thịnh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Người bạn rất mừng, nói: “Lời hào thật tinh xác và đúng đắn, quả là quẻ về việc lành. Tôi phải mau trở về báo cho vị quý hiển ấy.” Nói rồi vội vã cáo từ.","Hào chín ở vị trí thứ năm: Có lòng thành và tấm lòng ban ơn; không cần hỏi cũng là đại cát. Có lòng thành, đức ban ơn làm lợi cho đức của ta.","Hào chín ở vị trí thứ năm: Có lòng thành và tấm lòng ban ơn; không cần hỏi cũng là đại cát. Có lòng thành, đức ban ơn làm lợi cho đức của ta. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Có lòng thành và tấm lòng ban ơn, không cần hỏi nữa.” “Đức ban ơn làm lợi cho đức của ta” nghĩa là rất được thỏa chí. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào năm cứng mạnh, trung chính, đắc vị và ở ngôi tôn quý, nên là hào chủ của Ích. Lấy ban ơn làm tăng ích thì ích lợi càng lớn; dùng tấm lòng để ban ơn thì ân huệ càng rộng. Vì vậy, đem lòng chân thực mà thực hành ân huệ chân thực: lòng không cùng tận thì ân huệ cũng không cùng tận. Cho nên nói “có lòng thành và tấm lòng ban ơn”. Từ hào đầu trở đi, tuần thú, tế cáo, cứu tế, dời nước, không việc nào không phải là việc làm lợi cho dân, cũng không việc nào không xuất phát từ tấm lòng làm lợi cho dân. Cái gọi là “đức nguyên thủy của Càn dùng lợi ích tốt đẹp để làm lợi cho thiên hạ” chính là tấm lòng này. Sự tăng ích trong công việc còn phải hỏi mới biết cát hung; còn lòng ban ơn thì không cần hỏi cũng biết là cát. Vì vậy nói “không cần hỏi, đại cát”. Ân huệ chân thành ban xuống cho bên dưới, ở ta là tấm lòng; người bên dưới nhận được ân huệ chân thành ấy thì xem đó là đức. Hào chín ở vị trí thứ năm nhận khí của Khôn; Khôn tượng cho ta, nên nói “có lòng thành, đức ban ơn làm lợi cho đức của ta”. “Hỏi” nghĩa là hỏi bằng việc bói. Người xưa làm việc lớn ắt phải bói để quyết định cát hung. Nếu dùng ân huệ để trị chính, còn nghi ngờ gì mà phải bói? “Đại cát” bắt nguồn từ lời hào đầu “đại cát, không lỗi”. Bề trên thành tâm làm lợi cho bên dưới, bên dưới cũng thành tâm ghi nhận đức của bề trên; trên dưới giao cảm bằng lòng thành, trên làm lợi cho dưới mà trên cũng nhận được lợi ích. Tượng truyện giải thích là “rất được thỏa chí”, nghĩa là dựa vào tấm lòng ban ơn này để thi hành nền chính trị nhân từ, khiến thiên hạ đều nhận được ân đức và thành tâm quy phục. Như vậy mới có thể đạt chí và làm nên việc lớn, nên nói “rất được thỏa chí”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: “Lòng tốt thì không có vận xấu.” Giữ lòng nhân trong tâm thì việc gì cũng cát, không cần phải hỏi. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về kinh doanh: Lấy nghĩa làm lợi, giao tiếp chân thành, cùng chia sẻ lợi ích; kinh doanh như vậy thì lợi ích sẽ rộng lớn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về công danh: Thực chất đầy đủ thì danh tiếng tự đến, đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Thưởng phạt đều đáng tin và công bằng, đánh trận nào cũng thắng, đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về nhà cửa: Đây là xóm nhân nghĩa, cửa nhà có đức; không cần hỏi cũng biết là nơi ở của người thiện, đại cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: Không phải người thân thì cũng là bạn bè, chắc chắn là người quen cũ; “không cần hỏi, đại cát”. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một người bạn đến nói: “Tôi muốn nhận con trai nhà nọ làm con nuôi và người nối dõi. Xin đoán cát hung về sau.” Gieo quẻ được Ích biến thành Di Dưỡng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Hào chín ở vị trí thứ năm là hào của Khảm; Khảm tượng cho lòng thành, tâm, cái đẹp, cũng tượng cho người nối dõi. Vì vậy lời hào nói “có lòng thành và tấm lòng ban ơn”. Cái đẹp chính là cát; người nối dõi lại rất phù hợp với việc ông hỏi về nhận con nuôi. Quẻ lấy việc bớt bên trên, thêm cho bên dưới làm Ích; xét về người nối dõi, Ích là bớt phần của cha để thêm cho con. “Có lòng thành và tấm lòng ban ơn” nghĩa là người cha dùng tấm lòng chân thật trao ân huệ cho con, đứa con nhất định vui lòng làm con mình; không cần hỏi cũng biết là cát. Đứa con đã nhận ân huệ của cha thì ắt sẽ báo đáp đức của cha, kế thừa sự nghiệp, nối tiếp dòng dõi và làm hưng thịnh tông môn của cha. Vì vậy nói “có lòng thành, đức ban ơn làm lợi cho đức của ta”. Câu thơ “Làm con người khác, làm con người khác” không cần phải ngâm nữa. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Năm Minh Trị thứ 28, tôi gieo quẻ hỏi kết cục quan hệ giữa nước ta và nhà Thanh, được Ích biến thành Di Dưỡng. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Nội quái là Chấn, tính chất là động; ngoại quái là Tốn, tính chất là thuận. Nội quái thuộc về nước ta, ngoại quái thuộc về nhà Thanh, nên có thể thấy sự động tĩnh của hai nước. Tên quẻ là Ích, biết rằng hai nước ắt sẽ cùng nhận lợi ích của nhau. Hào ở vị trí cửu ngũ, ứng với lục nhị; nhị ở trong, ngũ ở ngoài, nên lấy nhị tượng cho nước ta, ngũ tượng cho nhà Thanh. Hào hai nói: “Có người làm lợi cho nó bằng mười đôi mai rùa, không thể chống lại; giữ chính bền lâu thì cát.” Đối với nước ta, lợi ích mười đôi ấy chính là khoản bồi thường của nhà Thanh. “Giữ chính bền lâu thì cát” nghĩa là cái cát không chỉ nằm trong nhất thời. Hào năm nói: “Có lòng thành và tấm lòng ban ơn, không cần hỏi, đại cát. Có lòng thành, đức ban ơn làm lợi cho đức của ta”, nghĩa là sau khi Thanh và nước ta nghị hòa, không cần hỏi cũng biết kết quả sẽ đại cát. Các nước châu Âu nhìn chằm chằm như hổ rình mồi, chỉ mưu làm tổn hại nhà Thanh để làm lợi cho mình; kẻ xâm chiếm lãnh thổ, kẻ cướp đoạt lợi ích. Nhà Thanh cố giữ chính sách cũ, không biết đổi mưu, những gì bị ngoại bang cắt xén cũng nhiều không kể xiết. Nước ta và nhà Thanh có lãnh thổ liền nhau, nên phải nghĩ đến việc cùng chia lợi, cùng hưởng ích, để cùng bảo vệ các quốc gia ở biển Đông. Tượng truyện nói: “Rất được thỏa chí”, nghĩa là không để các nước Âu Tây coi thường.","Hào thượng cửu: Không ai làm lợi cho nó, có kẻ sẽ đánh nó. Lập tâm không bền, hung.","Hào thượng cửu: Không ai làm lợi cho nó, có kẻ sẽ đánh nó. Lập tâm không bền, hung. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Tượng truyện nói: “Không ai làm lợi cho nó” là lời nói thiên lệch. “Có kẻ sẽ đánh nó” nghĩa là việc ấy đến từ bên ngoài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Hào thượng cửu là hào dương cứng mạnh, ở cực điểm của ngoại quái, là kẻ cầu lợi quá mức. Quá mức thì biến đổi; đã biến thì không còn làm lợi mà trở thành đánh phá. Thánh nhân quan sát tượng rồi lập quẻ, lấy “bớt bên trên, thêm cho bên dưới” làm Ích; tấm lòng ban đầu vốn thiên về làm dày cho bên dưới. Đến thượng cửu, việc bên trên làm lợi cho bên dưới đã quá nhiều, bèn quay sang đòi bên dưới làm lợi cho bên trên. Vì vậy không chỉ nói “không ai làm lợi cho nó” mà còn nói “có kẻ sẽ đánh nó”. “Có kẻ” là lời chỉ nhiều người nhưng việc chưa quyết định. Thượng thể động biến thành quẻ Truân; câu “tích chứa chất béo” chính là ý “không ai làm lợi cho nó”. Quẻ phản là Tổn; thượng quái của Tổn là Cấn, Cấn tượng cho tay, nên nói “đánh”. Tốn tượng cho tiến lui và không quyết đoán, đó là không có tính lâu bền. Thượng hào động biến thành Khảm; Khảm tượng cho tâm. Tấm lòng vốn muốn làm lợi cho bên dưới đổi thành tấm lòng muốn làm lợi cho bên trên, cũng là không có tính lâu bền. Quẻ bàng thông là Hằng; thượng hào của Hằng nói “làm lay động sự lâu bền, hung”. Lay động sự lâu bền khiến thất bại ngay trước lúc thành công; không có tính lâu bền thì không thể duy trì, nên đều là hung. “Lời nói thiên lệch” trong Tượng truyện nghĩa là lòng bị thiên lệch, không công bằng. “Đến từ bên ngoài” nghĩa là sự đánh phá phát sinh bất ngờ từ bên ngoài. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 　　【Dự đoán】 \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thời vận: Vận tốt đã lui, lòng tham quá mức; đề phòng tai họa bất ngờ. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về chiến tranh: Không cần chờ bổ sung quân lính hay lương thảo, có thể tiến đánh. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về kinh doanh: Chỉ chuyên cầu lợi cho mình, theo lối “không cướp đoạt thì không thỏa”, ắt sẽ gây tranh chấp, hung. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về công danh: Cướp công của người khác để làm danh cho mình thì danh ấy ắt không lâu bền, hung. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về nhà cửa: Nhà này ở địa thế quá cao, có hại mà không có lợi, không thể ở lâu. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về hôn nhân: E rằng không thể cùng nhau sống đến tuổi già. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về kiện tụng: Vụ kiện không ổn định, sẽ chuyển từ hung sang cát. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về người đi xa: Đề phòng giữa đường gặp nạn trộm cướp, hung. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về đồ thất lạc: Có lẽ đã bị đập vỡ, không thể tìm lại được. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n ○ Hỏi về thai sản: Sinh con gái. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một người bạn đến nhờ đoán vận khí, gieo quẻ được Ích biến thành Truân. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Tên quẻ là Ích, vốn có tượng được lợi lớn. Nay lại được hào trên cùng; hào này ở cực điểm của Ích, vật đến cực điểm thì biến. E rằng chẳng những không có ích mà còn có họa tổn thương. Lời hào “không ai làm lợi cho nó” nghĩa là không có lợi; “có kẻ sẽ đánh nó” nghĩa là bị thương; “lập tâm không bền” nghĩa là lòng người khó dò, trở mặt như lật bàn tay, phải đề phòng biến cố bất ngờ. Cuối cùng nói “hung”, nêu rõ quẻ này không tốt. Tượng hào đã như vậy, ông nên lấy đó làm lời răn. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Người bạn nghe xong rất lo lắng. Sau này, theo lời được biết, một hôm người bạn ấy đến nhà một người nọ hỏi vay một nghìn lạng vàng. Đúng lúc nhà kia không có nhiều tiền cất giữ, chỉ cho vay năm trăm đồng, ông ta mang số tiền ấy về. Trên đường đi, ông ghé qua nhà một người bạn khác, kể rõ sự việc: “Hôm nay tôi cần khoảng một nghìn đồng để dùng cho việc buôn bán. Vừa rồi tôi đến hỏi người kia và vay được một nửa; giờ muốn vay thêm của anh để đủ số.” Người bạn ấy bèn khéo léo từ chối, nói rằng trong túi không còn bao nhiêu tiền. Ông ta không biết người bạn này gần đây đã sa sút, khánh kiệt. Biết ông đang mang theo một khoản tiền lớn, người bạn ấy đột nhiên nảy lòng xấu, rình trên đường ông trở về, thừa lúc sơ hở liền đánh úp, cướp tiền rồi bỏ chạy. Người kia vừa mất tiền vừa bị trọng thương. Về sau, khi người bạn ấy bị bắt trói, mới biết kẻ cướp tiền chính là người bạn đã đến vay tiền. Điều đó càng khiến tôi cảm nhận sâu sắc rằng đạo lý Dịch đã báo trước điềm ấy. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n 【Ví dụ】Một tháng nào đó năm Minh Trị thứ 26, theo lời nhờ của người thân hữu Amemiya Keijiro, tôi gieo quẻ hỏi kết cục lên xuống của giá bạc, được Ích biến thành Truân. \u003Cbr> \n  \u003Cbr> \n Lời đoán nói: Quẻ hạ của quẻ này là Chấn, Chấn tượng trưng cho màu huyền hoàng; quẻ thượng là Tốn, Tốn tượng trưng cho màu trắng. Màu trắng là bạc, màu vàng là vàng. Tượng quẻ Tốn trên, Chấn dưới, là hình tượng bạc tăng giá còn vàng giảm giá; có thể biết sản lượng bạc nhiều hơn vàng. Lời hào nói: “Không ai làm lợi cho mình, có kẻ sẽ đánh mình. Lập tâm mà không bền, xấu.” “Không ai làm lợi cho mình” nghĩa là giá không tăng thêm; “có kẻ sẽ đánh mình” nghĩa là giá ắt giảm—“có kẻ” chỉ việc sắp xảy ra; “không bền” nghĩa là giá thị trường đương thời không ổn định. Hào trên biến thành quẻ Truân; Truân nghĩa là gian nan. Hàng bạc giảm giá, toàn bộ thị trường đều gặp khó khăn. Phải đợi quẻ Ích chuyển vào quẻ Quải; Quải nghĩa là quyết đoán, sẽ quyết tâm trừ bỏ tệ hại, khiến giá bạc đương thời lại phục hồi như cũ. Nếu chỉ dùng tiền giấy để lưu thông, e rằng khó có thể duy trì lâu dài.",null,"Chu Dịch, Kinh Dịch, Takashima Ekidan, quẻ số 42, Phong Lôi Ích, sáu mươi tư quẻ, quái từ, hào từ, lời đoán",1787044933978]