Chu Dịch, Kinh Dịch, quẻ thứ 43, quẻ Quải, Trạch Thiên Quải, Đoài trên Càn dưới

Giải thích chi tiết hào Sơ Cửu của quẻ thứ bốn mươi ba Chu Dịch
Hào từ Sơ Cửu
Sơ Cửu: Sức mạnh dồn ở đầu ngón chân; tiến tới mà không thắng thì mắc lỗi.
Tượng truyện nói: Tiến tới mà không thắng thì có lỗi.
Giải thích bằng văn nói
Sơ Cửu: Ngón chân bị thương mà vẫn tiếp tục tiến lên, sẽ chuốc tai họa vì sức chân không đủ.
Tượng từ nói: Chân không đủ sức mà vẫn tiếp tục tiến bước thì sẽ gặp tai họa.
Giải của Thiệu Ung, học giả Dịch học đời Bắc Tống
Hung: Người được hào này sẽ gặp tai họa bất ngờ, nên tĩnh tại mà giữ mình. Người làm quan mà nóng nảy, xao động sẽ chịu tổn hại.
Giải của Phó Bội Vinh, bậc đại nho Quốc học Đài Loan
Thời vận: Tiến gấp sẽ thất bại, động vào đâu cũng mắc lỗi.
Tài vận: Kinh doanh tùy tiện sẽ hao tài hại mình.
Nhà cửa: Thế đất quá thấp; cửa ngõ không hợp.
Sức khỏe: Cẩn thận bệnh ở chân.

Quẻ biến của hào Sơ Cửu


Hào Sơ Cửu biến thành quẻ thứ 28 của Chu Dịch: Đại Quá, Trạch Phong Đại Quá. Đây là quẻ dị quái chồng lên nhau, hạ quái là Tốn, thượng quái là Đoài. Đoài là đầm, là vui; Tốn là cây, là thuận. Nước đầm nhấn chìm thuyền, thành ra sai lầm lớn. Hào âm dương trái ngược, dương lớn âm nhỏ; hành động khác thường, mang hình tượng quá mức, trong cứng ngoài mềm.

Ý nghĩa triết học của hào Sơ Cửu

Hào thứ nhất quẻ Quải, hào từ: Sơ Cửu: Sức mạnh dồn ở đầu ngón chân; tiến tới mà không thắng thì mắc lỗi. Giải thích hào từ
Tráng: Cứng mạnh, tiến lên liều lĩnh. Chỉ: Ngón chân. Tiền chỉ: Chỉ lúc mới bắt đầu tiến bước.
Ý nghĩa hào từ này là: Đầu ngón chân mạnh mẽ, nhưng tiến lên hấp tấp mà không thể thắng thì ngược lại sẽ chuốc tai họa.
Xét từ tượng quẻ, Sơ Cửu là hào dương ở vị trí cương, thích hoạt động và dễ tiến liều lĩnh, nhưng phía trên có bốn hào dương nên thực sự không còn sức để thi thố. Hơn nữa Sơ Cửu không tương ứng với Cửu Tứ, biểu thị việc trở về tay không và còn chuốc thêm rắc rối.
Tượng truyện giải thích hào này: “Tiến tới mà không thắng thì có lỗi.” Điều đó chỉ ra rằng Sơ Cửu ở địa vị thấp nhất, lẽ ra phải tích lũy sức lực và chờ thời cơ, nhưng lại nhẹ dạ nóng vội tiến lên; đơn độc tiến sâu chỉ có thể thất bại. Không những không hoàn thành sứ mệnh chế ngự kẻ tiểu nhân, còn tự chuốc tai họa.
Người được hào này, nếu không nắm chắc phần thắng thì đừng làm việc ấy; không những không thành mà còn rước phiền phức. Cũng cần chú ý phải vận dụng đầu óc khi làm việc. Có người thân thể cường tráng, tính tình cương mãnh, làm việc chỉ dùng sức chứ không dùng trí. Có khi nhất thời xúc động, không cân nhắc đầy đủ năng lực của mình, không xét tình hình thực tế, chỉ dựa vào nhiệt tình và dũng khí mà làm, kết quả thường chuốc lấy rắc rối.
Sơ Cửu: Sức mạnh dồn ở đầu ngón chân; tiến tới mà không đảm đương nổi thì đáng tiếc.
Tượng truyện nói: Tiến tới mà không thắng thì có lỗi.
Ý kinh văn là: Ngón chân trước khỏe mạnh, nhưng tiến đi mà không đảm đương nổi thì gây tai họa.
Ý Tượng từ là: Không đảm đương nổi mà vẫn tiến tới thì tự chuốc tai họa.
Sơ Cửu tượng cho dương khí dần sinh. Xét về cơ thể người thì giống như ngón chân; xét về năng lực con người thì biểu thị năng lực còn yếu, nên tiến lên sẽ lo không đảm đương nổi. Điều này giống như một sinh viên đại học còn đang học, tuy phẩm chất và học lực đều xuất sắc, nhưng chỉ dựa vào đó mà muốn đảm nhận chức lãnh đạo chủ chốt của một doanh nghiệp thì rõ ràng vẫn còn thiếu năng lực.
Giải thích chi tiết hào Cửu Nhị của quẻ thứ bốn mươi ba Chu Dịch
Hào từ Cửu Nhị
Cửu Nhị: Kinh hãi kêu gọi; đêm tối có binh đao, chớ lo lắng.
Tượng truyện nói: Có binh đao mà chớ lo, vì đã đạt đạo trung.
Giải thích bằng văn nói
Cửu Nhị: Hoảng sợ kêu lên; ban đêm có giặc đến xâm phạm, nhưng chưa đáng lo ngại.
Tượng từ nói: Có giặc đến xâm phạm mà chưa đáng lo, vì Cửu Nhị ở vị trí giữa của hạ quái, giống như người đạt được đạo trung chính.
Giải của Thiệu Ung, học giả Dịch học đời Bắc Tống
Xấu: Người được hào này có nhiều lo buồn, nhiều hiểm nguy, phải đề phòng trộm cắp. Người làm quan có thể nắm quyền binh.
Giải của Phó Bội Vinh, bậc đại nho Quốc học Đài Loan
Thời vận: Cẩn thận trong mọi việc thì có thể không lo.
Tài vận: Hàng hóa phải được bảo hiểm thì mới không lo.
Nhà cửa: Nên đề phòng hỏa hoạn; hôn nhân cát tường.
Sức khỏe: Âm hư hỏa vượng, điều dưỡng thì có thể chữa khỏi.

Quẻ biến của hào Cửu Nhị


Hào Cửu Nhị biến thành quẻ thứ 49 của Chu Dịch: Cách, Trạch Hỏa Cách. Đây là quẻ dị quái chồng lên nhau, hạ quái là Ly, thượng quái là Đoài. Ly là lửa, Đoài là đầm, trong đầm có nước. Nước ở trên chảy xuống, lửa ở dưới bốc lên. Lửa mạnh thì nước khô, nước nhiều thì lửa tắt. Hai bên vừa sinh vừa khắc nhau, tất nhiên xuất hiện biến cách. Biến cách là quy luật căn bản của vũ trụ.

Ý nghĩa triết học của hào Cửu Nhị

Hào thứ hai quẻ Quải, hào từ: Cửu Nhị: Kinh hãi kêu gọi; đêm tối có binh đao, chớ lo lắng. Giải thích hào từ
Mạc: đồng với mộ, chỉ lúc chạng vạng. Nhung: chỉ việc chiến tranh. Tuất: chỉ sự lo lắng.
Ý nghĩa hào từ này là: Sợ hãi kêu gọi vì giữa đêm xảy ra chiến sự, nhưng không có nguy hiểm, không cần lo lắng.
Xét từ tượng quẻ, Cửu Nhị là hào dương ở vị trí âm nên khí cương dương giảm bớt; lại ở giữa và hành xử theo đạo trung, không tiến liều lĩnh, cũng không làm điều quá đáng. Dù gặp nguy hiểm, kết quả vẫn là “chớ lo”.
Tượng truyện giải thích hào này: “Có binh đao mà chớ lo”, vì đã đạt đạo trung. Điều đó chỉ ra rằng: “Sợ hãi kêu gọi vì giữa đêm xảy ra chiến sự, nhưng không có nguy hiểm, không cần lo lắng.” Bởi Cửu Nhị ở vị trí giữa của hạ quái, có thể giữ đạo trung dung. Dù bị kẻ tiểu nhân quấy nhiễu hoặc gặp nguy hiểm, cuối cùng chỉ kinh sợ mà không tổn hại, có thể biến nguy thành an.
Người được hào này phải luôn giữ cảnh giác, phòng ngừa tai họa từ khi chưa xảy ra. Vì có kẻ tiểu nhân, trong lúc bạn không để ý, cuộc sống có thể phát sinh tình huống bất ngờ. Do đó hãy duy trì cảnh giác và đề phòng; làm như vậy hợp với đạo trung dung và rất có lợi.
Cửu Nhị: Kinh hãi kêu gọi; đêm tối có binh đao, chớ lo lắng.
Tượng truyện nói: Có binh đao mà chớ lo, vì đã đạt đạo trung.
Ý kinh văn là: Hoảng sợ kêu lên; ban đêm có binh lính đi qua, nhưng không cần lo lắng.
Ý Tượng từ là: Ban đêm có binh lính đi qua, nhưng Cửu Nhị ở đạo trung chính nên không cần lo lắng.
Cửu Nhị có lòng cảnh giác và giữ nguyên tắc vừa phải, nên dù ban đêm có binh lính đi qua cũng không cần lo lắng. Điều này khá giống câu tục ngữ: “Suốt đời không làm điều thẹn với lòng thì nửa đêm có người gõ cửa cũng không giật mình.” Tuy nhiên xét từ hào từ, Cửu Nhị vẫn bị kinh hãi vì binh lính đi qua. Nhưng chính điều đó cho thấy Cửu Nhị xử sự cẩn trọng. Cẩn thận mà giữ đạo trung nên không gặp tai họa.
Giải thích chi tiết hào Cửu Tam của quẻ thứ bốn mươi ba Chu Dịch
Hào từ Cửu Tam
Cửu Tam: Gò má cứng mạnh, có hung hiểm. Người quân tử quyết đoán, đi một mình gặp mưa; nếu bị ướt và bực bội thì không có lỗi.
Tượng truyện nói: Người quân tử quyết đoán, cuối cùng không có lỗi.
Giải thích bằng văn nói
Cửu Tam: Gò má bị thương, đó là điềm xấu. Người quân tử vội vã đi một mình, gặp mưa, ướt cả người và thấy bực bội, nhưng không có tai họa.
Tượng từ nói: Người quân tử vội vã đi một mình, nhưng cuối cùng không có tai họa.
Giải của Thiệu Ung, học giả Dịch học đời Bắc Tống
Xấu: Người được hào này có nỗi lo tranh chấp, kiện tụng. Người phẩm hạnh ngay thẳng thì không lo; ban đầu gian nan, cuối cùng được an vui. Người làm quan trừ gian không thành, trái lại còn bị cắn ngược một miếng.
Giải của Phó Bội Vinh, bậc đại nho Quốc học Đài Loan
Thời vận: Tự ý hành động một mình sẽ bị người khác nghi kỵ.
Tài vận: Kinh doanh một mình thì tốn nhiều thời gian hơn.
Nhà cửa: Nên sửa sang sớm; tạm thời chưa thành.
Sức khỏe: Thấp khí tăng lên, chữa trị thì có thể khỏi.

Quẻ biến của hào Cửu Tam


Hào Cửu Tam biến thành quẻ thứ 58 của Chu Dịch: Đoài vi Trạch. Đây là quẻ đồng quái chồng lên nhau, đầm ở dưới và đầm ở trên. Đoài là nước. Hai đầm nối liền, nước giao lưu; trên dưới hòa hợp, đoàn kết, giúp đỡ nhau, vui mừng hoan hỷ. Đoài cũng là vui. Cùng mang đức cương kiện, bên ngoài giữ vẻ nhu hòa, kiên định đi theo chính đạo, dẫn dắt dân chúng hướng lên.

Ý nghĩa triết học của hào Cửu Tam

Hào thứ ba quẻ Quải, hào từ: Cửu Tam: Gò má cứng mạnh, có hung hiểm; người quân tử quyết đoán đi một mình, gặp mưa bị ướt và bực bội, nhưng không có lỗi.
Hào thứ ba quẻ Quải, hào từ: Cửu Tam: Gò má cứng mạnh, có hung hiểm; người quân tử quyết đoán đi một mình, gặp mưa bị ướt và bực bội, nhưng không có lỗi. Gợi mở cho cuộc đời
Xét từ tượng quẻ, Cửu Tam là hào dương ở vị trí dương, đắc vị, dương cương đầy đủ, diện mạo cứng mạnh hiện rõ, đồng thời có tính quyết đoán và bốc đồng nên đi một mình. Nhưng phía trên là hỗ Càn (Cửu Tam, Cửu Tứ, Cửu Ngũ), Cửu Tam chưa chắc thi triển được nên sẽ hung. Tuy vậy, nếu gặp việc khó chấp nhận và tự mình đi xử lý, dù rất tức giận cũng không có tai họa.
Tượng truyện phân tích hào này: “Người quân tử quyết đoán”, cuối cùng không có lỗi. Điều đó chỉ ra rằng nếu người quân tử quả cảm, quyết liệt, một mình tiến lên thì có thể kín đáo đối phó kẻ tiểu nhân, tránh đánh động chúng gây ra bất trắc; đồng thời cắt đứt vướng mắc tình cảm, tránh do dự thiếu quyết đoán, nên không gặp tai họa.
Người được hào này nên chú ý lời nói và cách làm, áp dụng phương pháp mềm mỏng, thuận theo hơn. Đừng nói quá gay gắt để khỏi va chạm với người khác. Khi gặp việc không thể dung thứ, hãy quyết tâm giải quyết ngay, nhưng trong lúc giải quyết phải cẩn thận. Dù có thể rất tức giận, cuối cùng vẫn giải quyết được.
Cửu Tam: Gò má cứng mạnh, có hung hiểm. Người quân tử quyết đoán, đi một mình gặp mưa; bị ướt và bực bội nhưng không có lỗi.
Tượng truyện nói: Người quân tử quyết đoán, cuối cùng không có lỗi.
Ý kinh văn là: Gò má cứng mạnh, có hung hiểm. Người quân tử một mình đi rất gấp, gặp mưa bị ướt và có oán khí, nhưng không có tai họa.
Ý Tượng từ là: Người quân tử đi rất gấp, cuối cùng không gặp tai họa.
Giải thích chi tiết hào Cửu Tứ của quẻ thứ bốn mươi ba Chu Dịch
Hào từ Cửu Tứ
Cửu Tứ: Mông không có da, bước đi chập chững khó khăn. Dắt dê thì hối hận tiêu tan, nhưng nghe lời ấy mà không tin.
Tượng truyện nói: Bước đi chập chững khó khăn là vì địa vị không thích đáng; nghe lời mà không tin là tuy tai nghe được nhưng không sáng suốt hiểu lẽ.
Giải thích bằng văn nói
Cửu Tứ: Mông bị thương, đi đứng lảo đảo khó khăn. Dắt dê lên đường rồi hối tiếc vì làm mất dê, bởi không tin lời cảnh báo của người khác.
Tượng từ nói: Bước đi khó khăn vì Cửu Tứ là hào dương ở vị trí âm, giống như người ở vào hoàn cảnh bất lợi. Không tin lời khuyên của người khác cho thấy tuy tai nghe bình thường nhưng không sáng suốt hiểu đạo lý.
Giải của Thiệu Ung, học giả Dịch học đời Bắc Tống
Xấu: Người được hào này tâm trí bất định, mưu tính không thành. Người làm quan có lòng nhưng thiếu sức, khó được thăng chức.
Giải của Phó Bội Vinh, bậc đại nho Quốc học Đài Loan
Thời vận: Tâm ý bất định thì mưu tính khó thành.
Tài vận: Bỏ lỡ thời cơ, không có lợi nhuận để thu được.
Nhà cửa: Xung quanh chật hẹp; lâu dần mới thành.
Sức khỏe: Bệnh ngoài da, phải đề phòng mất thính lực.

Quẻ biến của hào Cửu Tứ


Hào Cửu Tứ biến thành quẻ thứ 5 của Chu Dịch: Nhu, Thủy Thiên Nhu. Đây là quẻ dị quái chồng lên nhau, hạ quái là Càn, thượng quái là Khảm. Càn ở dưới có nghĩa cương kiện; Khảm ở trên có nghĩa hiểm hãm. Lấy cứng mạnh gặp hiểm nguy thì nên vững vàng, thích đáng, không được hành động hấp tấp; xem thời mà chờ biến, đi đâu cũng nhất định thành công.

Ý nghĩa triết học của hào Cửu Tứ

Hào thứ tư quẻ Quải, hào từ: Cửu Tứ: Mông không có da, bước đi chập chững khó khăn. Dắt dê thì hối hận tiêu tan, nhưng nghe lời ấy mà không tin. Giải thích hào từ
Thứ thả: Chập chững, chỉ dáng đi không vững.
Ý nghĩa hào từ này là: Da ở mông bị trầy xước, đi lại vô cùng khó khăn. Nếu nắm chắc dây dắt dê mà đi thì sẽ không xảy ra chuyện đáng hối tiếc, nhưng tiếc rằng người nghe lời này lại không tin.
Tượng truyện phân tích hào này: “Bước đi chập chững khó khăn” vì địa vị không thích đáng; “nghe lời mà không tin” vì tai nghe mà không sáng. Điều đó chỉ ra rằng mông bị trầy, đi lại khó khăn là do ở sai vị trí, nơi nào cũng bị quân vương kiềm chế, giống như mông bị trầy da. “Tiếc rằng người nghe lời này không tin” cho thấy hoàn cảnh khó khăn, người khác khuyên nên nhờ sự giúp đỡ của bậc quân tử cương kiện có năng lực, nhưng người ấy không chịu nghe; tai nghe bình thường mà phán đoán không sáng suốt.
Người được hào này khi làm việc nên lắng nghe lời khuyên của người khác nhiều hơn. Có thể tìm người có tính cách khác mình để cùng hợp tác, tạo sự bổ sung và bù đắp thiếu sót của bản thân.
Người được hào này có thể đang đứng ngồi không yên vì một việc nào đó, nhưng chẳng bao lâu sẽ có tin tốt truyền đến. Nếu lúc này không tin điều mình nghe được, sẽ bỏ lỡ một cơ hội tốt.
Giải thích chi tiết hào Cửu Ngũ của quẻ thứ bốn mươi ba Chu Dịch
Hào từ Cửu Ngũ
Cửu Ngũ: Dê núi sừng nhỏ nhảy nhót quyết liệt; đi theo đạo trung thì không lỗi.
Tượng truyện nói: Đi theo đạo trung thì không lỗi, nhưng đạo trung chưa được phát huy sáng tỏ.
Giải thích bằng văn nói
Cửu Ngũ: Dê núi sừng nhỏ nhảy nhót giữa đường; gieo được hào này thì không có tai họa.
Tượng từ nói: Đi theo đạo trung chính chỉ được gọi là không có tai họa, có lẽ vì đạo trung chưa được phổ biến và thực hành rộng rãi.
Giải của Thiệu Ung, học giả Dịch học đời Bắc Tống
Bình: Người được hào này mưu tính được như ý, người kiện được minh oan, người bệnh khỏi. Người làm quan phải đề phòng kẻ gian tà xâm hại.
Giải của Phó Bội Vinh, bậc đại nho Quốc học Đài Loan
Thời vận: Gần gũi người quân tử thì mọi việc đều tốt.
Tài vận: Bán ra hoặc hành động càng nhanh càng tốt, nếu không sẽ hối tiếc.
Nhà cửa: Dọn dẹp cho sạch sẽ; hôn nhân thích hợp.
Sức khỏe: Điều hòa khí đang vượng.

Quẻ biến của hào Cửu Ngũ


Hào Cửu Ngũ biến thành quẻ thứ 34 của Chu Dịch: Đại Tráng, Lôi Thiên Đại Tráng. Đây là quẻ dị quái chồng lên nhau, hạ quái là Càn, thượng quái là Chấn. Chấn là sấm, Càn là trời. Càn cứng, Chấn lay động; trời vang sấm, mây sấm cuồn cuộn, thanh thế lớn lao, dương khí thịnh mạnh, vạn vật sinh trưởng. Cứng mạnh có lực nên gọi là Tráng; lớn mà mạnh nên gọi là Đại Tráng. Bốn hào dương hưng thịnh, tích cực hành động và tạo dựng; trên đúng dưới đúng, chuẩn mực ngay thẳng thì bóng cũng thẳng.

Ý nghĩa triết học của hào Cửu Ngũ

Hào thứ năm quẻ Quải, hào từ: Cửu Ngũ: Dê núi sừng nhỏ nhảy nhót quyết liệt; đi theo đạo trung thì không lỗi.
Xét từ tượng quẻ, Cửu Ngũ là hào dương ở vị trí cương, giữ địa vị quân chủ, chức cao quyền trọng. Nếu quá thiên về cứng rắn, tuy có thể giành được thắng lợi nhất định, nhưng hành động cực đoan sẽ chuyển sang mặt đối lập, hơn nữa thế lực đối địch rất khó bị diệt tận gốc. May thay Cửu Ngũ ở vị trí giữa của thượng quái, lại thân cận với Thượng Lục, nên vừa có đức cương kiện vừa có khả năng hành đạo trung. Đối đãi thế lực đối địch bằng cả ân lẫn uy, nhờ đó không gặp tai họa.
Tượng truyện giải thích hào này: “Đi theo đạo trung thì không lỗi”, vì cái trung chưa sáng tỏ. Điều đó cho thấy trong hành vi nên tuân theo đạo trung dung để giảm phiền phức. Dù ở địa vị tôn quý, giải quyết loạn do kẻ tiểu nhân gây ra dễ như trở bàn tay, cũng không thể làm quá mức; chỉ hành xử vừa phải mới tránh được tai họa. Đồng thời, điều đó cho thấy việc giữ vững chính đạo chưa thực sự tỏa sáng rực rỡ, chỉ có tác dụng loại bỏ họa hoạn mà thôi.
Người được hào này có thể đang gặp trở ngại hoặc kẻ tiểu nhân trong công việc hay cuộc sống. Hãy bình tĩnh xử lý, đừng đi đến cực đoan. Dù bản thân rất có năng lực hoặc có quyền thế, cũng nên cố gắng theo đạo trung dung, như vậy mới có lợi. Nếu đã làm việc gì thiên lệch, hấp tấp thì nên dừng lại và nghiêm túc tự phản tỉnh.
Tự phản tỉnh.
Giải thích chi tiết hào Thượng Lục của quẻ thứ bốn mươi ba Chu Dịch
Hào từ Thượng Lục
Thượng Lục: Không có tiếng kêu báo động, cuối cùng có hung hiểm.
Tượng truyện nói: Cái hung của việc không kêu gọi là cuối cùng không thể tồn tại lâu dài.
Giải thích bằng văn nói
Thượng Lục: Chó tru lên, báo trước cuối cùng sẽ có việc hung hiểm.
Tượng từ nói: Nước không có hiệu lệnh thì thế tất gặp hung, cho thấy vận nước suy vi, cuối cùng không thể bảo toàn.
Giải của Thiệu Ung, học giả Dịch học đời Bắc Tống
Xấu: Người được hào này mưu tính không thành, nên giữ nếp thường. Người phẩm hạnh kém sẽ xung khắc với người thân, bị thị phi quấn lấy. Người làm quan khó giữ chức lâu, biết rút lui khi dòng nước đang xiết là tốt nhất.
Giải của Phó Bội Vinh, bậc đại nho Quốc học Đài Loan
Thời vận: Danh tiếng tổn hại nặng, cảnh giác thì tránh được họa.
Tài vận: Ký kết thỏa thuận mới, nếu không sẽ không có lợi.
Nhà cửa: Yên tĩnh nhưng bất an; việc mai mối chưa thành.
Sức khỏe: Không thể lên tiếng kêu gọi, đã rơi vào cảnh hiểm nguy.

Quẻ biến của hào Thượng Lục


Hào Thượng Lục biến thành quẻ thứ 1 của Chu Dịch: Càn vi Thiên. Đây là quẻ đồng quái chồng lên nhau, Càn ở dưới và Càn ở trên. Quẻ tượng trưng cho trời, ví như rồng, tức người quân tử có đức có tài; đồng thời tượng trưng cho dương thuần và sự cương kiện, biểu thị hưng thịnh mạnh mẽ. Quẻ Càn dựa trên đạo lý vạn vật biến thông, lấy “nguyên, hanh, lợi, trinh” làm quái từ, biểu thị điềm lành như ý và dạy người tuân theo đức của đạo trời.

Ý nghĩa triết học của hào Thượng Cửu

Hào thứ sáu quẻ Quải, hào từ: Thượng Lục: Không có tiếng kêu báo động, cuối cùng có hung hiểm.
Xét từ tượng quẻ, Thượng Lục ở đỉnh quẻ. Đây là hào âm ở vị trí nhu, tư chất yếu, trong lòng hiểm độc, hành vi không quang minh chính đại. Thượng Lục lấy âm cưỡi lên dương, bên dưới tương ứng với Cửu Tam, lại gây mâu thuẫn quanh Cửu Ngũ, bất lợi cho đoàn kết. Khi dương trưởng âm tiêu, Thượng Lục ở vào cảnh sắp diệt vong, vô cùng nguy hiểm.
Tượng truyện giải thích hào này như sau: “Cái hung của tiếng kêu khóc ban đêm”, rốt cuộc không thể kéo dài. Điều này chỉ rõ: “Gào khóc thảm thiết cũng vô ích, cuối cùng ắt có hiểm nguy ập đến”, cho thấy kẻ tiểu nhân nhu nhược ở hào thượng lục lại đứng trên bậc quân tử cương cường, đặc biệt là trên nhà vua, nên trở thành mục tiêu công kích của mọi người. Tình trạng làm trái đạo lý, đảo lộn trật tự ấy sẽ không kéo dài lâu; cuối cùng khó thoát khỏi số phận bị trừng phạt.
Người được hào này có thể không đi theo chính đạo, dùng thủ đoạn bất chính, giao tiếp với người khác không chân thành mà kết bè kết phái, ly gián. Vì thế cuối cùng sẽ bị bạn bè ruồng bỏ, làm việc gì cũng rất không thuận lợi, kết quả khiến mình thất vọng.
Người được hào này có thể là nhân vật đã lui về tuyến sau, mất địa vị tôn quý trước đây, không còn sự ủng hộ của cấp dưới cũng không có quyền ban lệnh, nhưng lại không cam lòng, thường xuyên gây rối và phá hoại; cuối cùng sẽ xảy ra việc hung hiểm.
Đại thế đã mất, sự diệt vong của Thượng Lục không thể tránh khỏi. Khi con người đau buồn nhất, ngược lại không còn nước mắt; Thượng Lục cũng như vậy. Nó chỉ có thể chờ hung hiểm đến mà không có cách nào, vì thế lực của nhiều hào dương quá mạnh, bản thân không thể chống lại.